چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟

زمانى که سرگیجه بدون دلیل، شدید، مکرّر، یا پایدار است.

زمانى که همراه با سرگیجه، گوش زنگ مى‏زند یا ناگهان شنوایى از بین مى‏رود.

وقتى که دید ناگهان مختل شده است یا دوبینى روى داده است.

هنگامى که سرگیجه همراه با سردرد شدید است.

وقتى که سابقه خانوادگى سرگیجه وجود دارد.

 

سرگیجه نشانه چیست؟

چرخیدن همه چیز به دور سر، هنگامى که سوار چرخ و فلک هستید، چیزى عادى است. امّا اگر در خانه خود نشسته‏اید و این حالت روى دهد، خوشایند نیست.

در برخى موارد، همه ما دچار سرگیجه مى‏شویم. برخى افراد هنگامى که از بالاى ساختمان بلندى به پایین نگاه مى‏کنند، یا سوار چرخ و فلک مى‏شوند، سرگیجه پیدا مى‏کنند. حتّى فضانوردان نیز ممکن است در هنگام فضاپیمایى دچار سرگیجه شوند.

در 70 درصد موارد، سرگیجه علامت اختلال در گوش درونى است، که مثل یک چرخش نما (ژیروسکوپ) حالت تعادل بدن را حفظ مى‏کند. امّا همین سرگیجه ممکن است نشانه‏اى براى بیش از 350 ناخوشى باشد، از جمله سرماخوردگى، آنفلوانزا، آلرژى، فقر غذایى، مرض قند، خونریزى داخلى، بیمارى قلبى، و سکته مغزى.

 

درمان سرگیجه

کارهاى زیادى براى متوقّف کردن سرگیجه مى‏توان انجام داد؛ ولى اگر سرگیجه بدون دلیلى دارید، به پزشک مراجعه کنید، چون شما نمى‏توانید تشخیص دهید که آیا علامت یک بیمارى جدّى است یا نه. در این جا، مواردى براى درمان سرگیجه پیشنهاد مى‏شود.

 

به گوشتان استراحت بدهید

گوش داخلى به کمک پاها و چشم‏ها، تعادل بدن را حفظ مى‏کند. روى صندلى بنشینید و دسته‏هاى آن را بگیرید، و چند دقیقه به چیزى خیره شوید. این کار مى‏تواند سرگیجه را تسکین دهد، چون مغز از دریافت پیام‏هاى خطایى که از گوش درونى مى‏رسد، خوددارى مى‏کند. امّا اگر سرگیجه مقاوم است، در این کار زیاده روى نکنید و حتماً نزد پزشک بروید.

 

لاک پشتى راه بروید

هنگام سرگیجه بسیار آهسته راه بروید و از حرکت دادن ناگهانى سر خوددارى کنید، مخصوصاً وقتى بلند مى‏شوید یا دراز مى‏کشید. در عوض، مرحله به مرحله حرکت کنید. مثلاً وقتى مى‏خواهید از رختخواب بلند شوید، اوّل لااقل 30 ثانیه بر لبه تخت بنشینید و بعد برخیزید.

 

داروهایتان را کنترل کنید

بسیارى داروها، مخصوصاً داروهاى پایین آورنده فشارخون، داراى عارضه جانبى سرگیجه هستند. پزشک در صورت وجود سرگیجه، داروى مصرفى شما را تغییر خواهد داد.

 

نمک زیاد نخورید

خوردن زیاد نمک باعث احتباس آب در بدن مى‏شود و کار گوش درونى را مختل مى‏کند. غذاهاى شور و کنسروها را از برنامه غذایى خود حذف کرده و مقدار نمک مصرفى را به 2 گرم (یک قاشق چاى خورى) در روز کاهش دهید. این مقدار نمک موجود در غذاى پخته شده به طور معمول است.

 

از خوردن مواد محرّک خوددارى کنید

قهوه نخورید و سیگار نکشید، چون حسّاسیّت بدن را نسبت به حرکت بالا مى‏برد. اگر اصرار به خوردن قهوه یا چاى دارید، لااقل آن را به یک یا دو فنجان در روز محدود کنید. مى‏توانید به جاى این‏ها از چاى گیاهى که کافئین ندارد استفاده کنید.

 

آرامش داشته باشید

افرادى که تحت تنش روانى هستند یا اضطراب دارند، بیشتر گرفتار سرگیجه مى‏شوند. با ورزش‏هایى مثل یوگا و تنفّس عمیق، خود را آرام کنید.

 

مواد حساسیّت‏زا را بیابید

سرگیجه مى‏تواند نشانه آلرژى به گرده گل، حیوانات خانگى و حتّى مواد غذایى باشد. عامل حساسیّت آور را پیدا کرده و از آن دورى کنید.

 

دارو بخورید

برخى داروهاى بدون نسخه حاوى دیمن‏هیدرینات یا مکلیزین حساسیت گوش درونى را به حرکت کاهش داده و سرگیجه را از بین مى‏برند. اما در سرگیجه شدید داروهاى قوى‏ترى لازم است.

خوردن دارو آخرین راه درمان در بیماران گرفتار سرگیجه شدید است. با گذشت زمان، مغز، خود توانایى مقابله با انواع سرگیجه را پیدا مى‏کند.

 

ورزش براى درمان سرگیجه

داشتن فعالیّت جسمانى، یکى از بهترین راه‏هاى درمان سرگیجه ناشى از اختلال گوش درونى است. ورزشى که حرکات سر و بدن داشته باشد، مثل، شنا، دویدن آرام، پیاده‏روى و حتى کاراته به درمان سرگیجه کمک مى‏کند. اگر تحرّک داشته باشید، بر سرگیجه پیروز مى‏شوید.

 

ورزش را به تدریج شروع کنید

در برخى افراد، بلند شدن و کمى راه رفتن هم ایجاد سرگیجه مى‏کند. اما مى‏توانید آرام حرکت کنید و با شروع سرگیجه، دوباره بنشینید. یعنى اگر بتوانید فقط سه قدم بدون سرگیجه راه بروید، شروع خوبى براى ورزش است. این ورزش ـ حرکت، سرگیجه، نشستن ـ را باید چندین بار انجام دهید. سه بار در روز و هر بار به مدّت 2 تا 15 دقیقه بسیار خوب است. امّا اگر در شروع کار فقط 20 ثانیه تحمّل آن را دارید، اشکالى ندارد. 20 ثانیه ورزش بهتر از هیچ است.

 

حرکات چرخشى انجام دهید

انجام حرکات آرام چرخشى و موزون به درمان سرگیجه کمک زیادى مى‏کند. مى‏توانید با چرخش‏هاى 90 درجه‏اى شروع کنید و بعداً چرخش‏هاى سریع‏تر و تندتر انجام دهید

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٥٩ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

سرگیجه و اختلالات تعادل
سرگیجه یک احساس ذهنی ( سابژکتیو ) است که در آن موقعیت ذهنی بدن در فضا اختلال پیدا کرده و بیمار نسبت به محیط اطراف Disorientation دارد. سرگیجه میتواند به حالت چرخشی و دورانی باشد یا گیجی،‌ ضعف، گونفیوژن یا عدم تعادل تظاهر کند . موقعیت ذهنی بدن در فضا توسط چشم ها و عضلات آنها،‌ سیستم پروپریوسپتیو،‌مجاری نیم دایره ای و اوتریکول،‌ عصب زوج VIII ، هسته های وستیبولار،‌ساقه مغز، مسیرهای عصبی بین هسته های وستیبولار تا لوب گیجگاهی،‌ مخچه و مسیر وستیبولواسپینال کنترل می شود.
سه قسمت در ایجاد تعادل دخالت اساسی دارند که شامل چشم ها و سیستم پروپریو سپتیو و لابیرنت ها هستند و اختلال در سیستم استاتوکینتیک مشمل بر مجاری نیم دایره اوتریکول و قسمت وستیبولر عصب VIII و هستۀ وستیبولر باعث سرگیجه می شود.
سرگیجه از شایعترین شکایتهای بیماران می باشد. دوران واقعی و یا احساس حرکت را می توان سرگیجه واقعی نامید. به علایم بی ارتباط با حرکت و فاقد احساس چرخش یا دوران گیجی غیر سیستماتیزه گفته می شود.

علل
عدم تعادل، گیجی یا سرگیجه همه می توانند علائمی از ضایعه سیستم دهلیزی باشند. ضایعه ممکن است محیطی ( مربوط به گوش ) یا مرکزی (‌مربوط به ساقه مغز ) باشد که توهم حرکتی ( سرگیجه ) ایجاد می کند. ورودی های اطلاعاتی فراوانی برای سیستم دهلیزی وجود دارد که عبارتند از چشم ها، گوش ها، حس عمقی عضلات و مفاصل و مخچهؤ اختلال هر یک از ورودی ها و همچنین اختلالات اولیه لابیرنت و ارتباطات مرکزی آن می توانند تعادل را تحت تاثیر قرار دهند.
علائم
شرح حال، کلید تشخیصی اختلالات تعادل است. تعیین علامت اصلی مهم است. بیماران بیشتر تمایل دارند از واژه گیجی برای شرح علائم استفاده کنند. بسیار ضروری است که نکات زیر از بیمار سوال شود:
• حمله اول : چگونگی شروع حمله و طول حمله
• تغییر در شنوایی و وجود و زور گوش
• ارتباط با فعالیت ( حرکات سر، وضعیت بدن و چرخش در بستر )
• تاثیر تاریکی و بستن چشم ها
• همراهی بیماری های قلبی عروقی
• سابقه مصرف دارو ( داروهای پایین آورنده فشار خون، آمینو گلیکوزیدها (
طول مدت علائم جهت رسیدن به علت بالقوه بسیار مهم است. علل گوشی عدم تعادل با گذشت زمان به علت جبران مرکزی بهبود می یابند و علائم آن معمولاً‌ با استفاده آرام بخش های سیستم دهلیزی بر طرف می شوند. در حالی که عوامل غیر گوشی عدم تعادل این حالت را ندارند. بعنوان مثال عدم هوشیاری ( از دست دادن لحظه ای بینایی یا هوشیاری ) در شکل بیماری مشاهده نمی شود اما معمولاً‌ در نتیجه تشنج و آریتمی قلبی ایجاد می گردند.
نشانه ها
پرده گوش باید برای بررسی ضایعات گوش میانی معاینه شود. چشم ها نیز از نظر وجود نیستاگموس معاینه می گردند ( فاز تند نیستاگموس برای نامگذاری مهم است مثلاً ‌به سمت چپ یا راست، عمودی، افقی و یا چرخشی ) .
کارکرد تمام اعصاب مغزی و مخچه باید بررسی گردد. از بیمار درخواست می شود بایستد تا آزمایش رومبرگ انجام گیرد. راه رفتن غیر طبیعی وقتی بیمار عرض اتاق را طی می کند و می چرخد آشکار می شود. آزمون های وضعیتی ( مثل هال پایک ) و فشار خون خوابیده و ایستاده باید سنجیده شوند.

سرگیجه حمله ای
در این بیماری یک سرگیجه دوره ای وجود دارد که معمولاً‌ هنگام چرخاندن سر بخصوص در رختخواب اتفاق می افتد. این حالت می تواند بدنبال عفونت دستگاه تنفسی فوقانی یا آسیب سر رخ دهد اما ممکن است هیچ نوع بیماری هم وجود نداشته باشد. سرگیجه برای مدت چند ثانیه طول می کشد و با تحریکهای مکرر مثل تکرار آزمون های موقعیتی میزان آن کاهش می یابد. بیشتر بیماران خودبخود یا با مانورهای خاص بهبود می یابند. مسکن های دهلیزی در این زمینه کاربردی ندارند.

درمان کلی سرگیجه
در یک حمله شدید سرگیجه باید تمام علل جدی را رد کرد و علائم را تسکین داد. بیمارانی که مبتلا به امراض قلبی – عروقی یا عصبی یا گوشی هستند باید به متخصص مربوط معرفی شوند. اطمینان دادن به بیمار و استراحت در بستر بسیار مهم است. آرام بخش های وسیتبولار گاهی لازم است اما به علت ایجاد تهوع و استفراغ تجویز آن دشوار است.
داروهای داخل عضلانی، خوراکی یا شیاف گاهی کاربرد دارند. مایع درمانی وریدی وقتی که به علت تهوع، احتمال دهیدراتاسیون وجود دارد و یا جهت تجویز داروهای وریدی باید استفاده شود. بعد از مراحل حاد، ممکن است بیمار به تسکین دهنده های سرگیجه به مدت طولانی و به صورت متناوب احتیاج داشته باشند. ولی اغلب تمرینات و نرمش های سر،‌ بدن،‌ چشم ها کمک کننده هستند. این اعمال و حرکات برای افزایش میزان جبران مرکزی طراحی شده اند.
مهمترین جزء ارزیابی بیمار مبتلا به سرگیجه،‌ شرح حال است که در 90% موارد میتوان به تشخیص رسید. در شرح حال شش سوال عمده وجود دارد که باید پاسخ داده شود:
1. آیا سرگیجه بیمار واقعی است؟
2. سرگیچه چگونه است؟
3. علایم همراه با سرگیجه چیست؟
4. آیا کاهش شنوایی یا وزوز گوش وجود دارد؟
5. آیا سابقه حساسیت سیستم تعادلی مثلاً‌ بیماری حرکت Motion Sickness وجود دارد؟
6. سابقه مصرف داروی خاصی وجود دارد؟
معاینه کامل ENT ، اندازه گیری فشار خون در وضعیت نشسته و ایستاده و وجود یا عدم وجود نیستاگوس، تستهای تعادلی و وضعیتی،‌ حساسیت به حرکت باید در حد امکان بررسی شود.

درمان سرگیجه حاد :
در یک حمله شدید سرگیجه باید تمام علل جدی را رد کرد و علائم را تسکین داد. بیمارانی که مبتلا به امراض قلبی – عروقی یا عصبی یا گوشی هستند باید به متخصص مربوط معرفی شوند. اطمینان دادن به بیمار و استراحت در بستر بسیار مهم است. آرام بخش های وسیتبولار گاهی لازم است اما به علت ایجاد تهوع و استفراغ تجویز آن دشوار است.
داروهای داخل عضلانی، خوراکی یا شیاف گاهی کاربرد دارند. مایع درمانی وریدی وقتی که به علت تهوع، احتمال دهیدراتاسیون وجود دارد و یا جهت تجویز داروهای وریدی باید استفاده شود. بعد از مراحل حاد، ممکن است بیمار به تسکیلن دهنده های سرگیجه به مدت طولانی و به صورت متناوب احتیاج داشته باشند. ولی اغلب تمرینات و نرمش

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٥٧ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

قلبی را بشناسید 
 
   
 

علائم بیماری از مهم ترین ابزارهای تشخیص در تعیین نوع بیماری هر فرد می باشد و پزشک با  تکیه به شرح حال دقیق از روش های تشخیصی مکمل استفاده می کند. مهم ترین علائمی  که در ارتباط با بیماری های قلب وعروق می باشند شامل موارد زیر است که در مطلب امروز بصورت  خلاصه مورد بررسی قرار می دهیم: 

1-احساس ناراحتی در قفسه سینه:  اگرچه یکی از مهم ترین علائم تنگی سرخرگی عروق قلبف احساس ناراحتی در قفسه  سینه می باشد اما هرگونه ناراحتی در قفسه سینه الزاما ناشی از مسائل قلبی نیست.  ناراحتی قفسه سینه در صورتی که ناشی از تنگی سرخرگ های قلب باشد، اصطلاحا « آنژین قفسه صدری» نام داشته و مشخصات آن اینست:

- در اغلب موارد بصورت  فشارنده و در ناحیه پشت جناغ می باشد.

- با فعالیت افزایش و با استراحت تخفیف می  یابد.

- ممکن است به بازو دست چپ و گاها به گردن و فک انتشار یابد.

- با مصرف  قرص های زیرزبانی نیتروگلیسیرین در طی 3الی5دقیقه قطع می شود.

- معمولا ارتباطی  با وضعیت بدن(خوابیدن یا نشستن) ندارد. در صورتی که درد شدید قفسه سینه همراه  با علائمی نظیر تعریق سرد، تهوع و استفراغ باشد و یا به مدت طولانی(بیشتر از 30دقیقه) طول بکشد با توجه به احتمال حمله قلبی مراجعه سریع به اورژانس الزامی است.

  در صورتی که درد آنژینی بصورت متناوب و در حالت استراحت ایجاد می شود  احتمال بروز حمله های قلبی زیاد بوده و مراجعه فوری به اورژانس توصیه می شود.

- دردهای غیرآنژینی قفسه سینه: در صورتی که درد قفسه سینه ارتباطی با فعالیت نداشته  باشد، با قرص زیرزبانی نیتروگلیسیرین تغییری نکند و با تنفس و سرفه و یا تغییر وضعیت  تشدید شود در اینصورت احتمال قلبی بودن درد بیمار کم می باشد و عامل غیرقلبی  نظیر اسپاسم عضلانی و مسائل استخوانی مطرح می باشد. درد سوزشی پشت جناغ که بعد  از مصرف غذا ایجاد شده و با خوابیدن و خم شدن تشدید شده و با تغییر مزه دهان بصورت ترش و با مصرف شربت های ضداسیدی و یا قرص هایی نظیر رانیتیدین کاهش می  یابد مطرح کننده برگشت محتویات معده به مری(رفلاکس) می باشد.  درد قفسه سینه که با تنفس تشدید شده و همراه تنگی نفس سرگیجه و... می باشد  مخصوصا در صورتی که با خوابیدن تشدید می یابد ممکن است ناشی از علل مهمی از  قبیل آمبولی ریه و یا التهاب پرده های قلب بوده و در این موارد مراجعه به پزشک  متخصص حتما توصیه می شود.

2-ضعف و خستگی پذیری زودرس:  یکی از علائم شایع در بسیاری از بیماری های قلبی و غیرقلبی نظیر بیماری های غددی و  متابولیسمی، ریوی ومسائل روانی می باشد. نارسایی قلب، برادیکاردی(ضربان پایین قلب)  و مشکلات دریچه ای قلب با ضعف و خستگی پذیری زودرس همراه می باشند. وجود  علائم همراه از قبیل تنگی نفس، سرفه، کندی نبض(ضربان کمتر از 60بار در دقیقه)،  حملات غش(سنکوپ) تعریق سرد و سرگیجه در تشخیص مسائل قلبی کمک کننده  است. معاینه دقیق توسط پزشک و در صورت لزوم الکتروگرام قلبی، اکوکاردیوگرافی،  عکس قفسه سینه و آزمایش خون معمولا منجر به تشخیص سریع مسائل قلبی می شود.

3-تنگی نفس: احساس دشواری در تنفس می تواند ناشی از علل قلبی ویا غیرقلبی  باشد. در صورتی که تنگی نفس با فعالیت تشدید شده در حالت خوابیده نسبت به  حالت نشسته افزایش یابد و مخصوصا در صورتی که همراه تورم پاها و همراه با  حملات تنگی نفس شبانه باشد، علل قلبی نظیر نارسایی قلب و مشکلات دریچه ای  مطرح بوده و با اکوکاردیوگرافی براحتی قابل تشخیص است. آسم و بیماری های انسدادی ریوی از علل شایع تنگی نفس می باشند. در این موارد  سرفه و خلط فراوان و احساس خس خس سینه بصورت شایع دیده می شود. شرح  حال مصرف طولانی مدت دخانیات با احتمال آمفیزم و برونشیت مزمن همراه است.  تنگی نفس ناگهانی ممکن است ناشی از علل خطرناک از قبیل آمبولی ریه باشد; در  صورتی که فرد به مدت طولانی بی حرکت بوده و یا در بیمارستان بستری بوده باشد  آمبولی ریه مطرح بوده و باید مورد بررسی قرار گیرند. آریتمی های قلبی بصورت  برادیکاردی و یا تاکی کاردی های حمله ای نیز منجر به تنگی نفس می شود. که با  گرفتن نبض توسط همراهان بیمار قابل تشخیص می باشد.  نارسایی کلیوی مسائل روانی و بیماری های متابولیک نیز می توانند با تنگی نفس شدید  همراه باشند. گاها در سالمندان و افراد دیابتی حمله قلبی با درد خفیف یا بدون درد بوده و  تنگی نفس ناگهانی تنها علامت می باشد. بنابراین ارجاع فوری این بیماران به اورژانس  الزامی است.

4-سرگیجه:  سرگیجه یکی از علائم شایع در افراد جامعه است که می تواند ناشی از علل قلبی ، عصبی، متابولیک و یا مسائل روانی باشد. احساس سبکی سر، تاری دید و عدم تعادل  مخصوصا اگر همراه با تعریق سرد باشد می تواند ناشی از آریتمی قلبی، ضربان پایین  قلب و یا افت فشار خون باشد. در صورتی که فرد هنگام تغییر وضعیت از حالت نشسته  به ایستاده دچار سرگیجه شود افت فشارخون اتواستاتیک ناشی از داروهای فشارخون،  کم آبی و یا اختلال اتونوم در سالمندان مطرح بوده و با اندازه گیری فشارخون در  حالت خوابیده و ایستاده بررسی می شود. حملات سرگیجه به صورت کوتاه مدت  مخصوصا در صورت همراهی با تعریق و یا طپش قلب مطرح کننده آریتمی های قلبی  می باشد. در صورتی که سرگیجه بصورت احساس چرخش در محیط و یا حرکت  اطراف می باشد مخصوصا در صورت همراهی با علائمی نظیر تهوع و استفراغ و وزوز  گوش مطرح کننده علل عصبی بوده و مراجعه به متخصص اعصاب توصیه می شود.  در صورتی که بیمار مبتلا به دیابت که تحت درمان با انسولین و یا قرص های پایین  آورنده قندخون می باشد، دچار سرگیجه، کاهش سطح هوشیاری و یا تعریق شود  احتمال کاهش قندخون مطرح بوده و مراجعه به اورژانس توصیه می شود. در این  موارد توصیه می شود تا قبل از رسیدن به اورژانس موادقندی از قبیل عسل و یا قند  مصرف شود.

5-طپش قلب: احساس طپش قلب ممکن است بعلت آریتمی قلبی باشد و یا ناشی از اضطراب و  فعالیت باشد. در صورتی که فرد با فعالیت کم دچار طپش قلب شود مراجعه به پزشک و  معاینه قلبی و در صورت لزوم بررسی های قلبی توصیه می شود. در صورتی که فرد در  حالت استراحت بصورت ناگهانی دچار طپش قلب شده و پس از چند دقیقه طپش قلب  بصورت خودبخود و دفعتا قطع شود احتمالا آریتمی قلبی وجود داشته است. در این  موارد گرفتن نبض و شمارش ضربان قلب در تشخیص علت طپش قلب بسیار کمک کننده  است. در صورتی که امکان مراجعه فوری به مرکز پزشکی و ثبت الکتروگرام قلب در  هنگام طپش وجود داشته باشد تشخیص آریتمی قلبی بسیار آسان می شود. ممکن است  فرد گاها دچار احساس ریزی داخل قفسه سینه و یا احساس یک ضربان قوی نماید. در این  موارد ممکن است یک ضربان نابجای قلبی(PVC  ،PAC   ) وجود داشته باشد. 

 این ضربان های نابجا براحتی توسط الکتروگرام قلبی(در صورت وجود در هنگام ثبت  نوار) قابل تشخیص می باشند. حملات طپش قلب در مبتلایان به اختلالات قلبی نظیر  نارسایی قلب و یا مشکلات دریچه ای مطرح کننده آریتمی هایی از قبیلAF  ، فلوتر  دهلیزی و یا تاکی کاردی بطنی بوده و با توجه به عوارض مهم این آریتمی ها بررسی  دقیق و درمان مناسب الزامی است. گاها فرد در هنگام احساس طپش قلب هیچگونه  آریتمی ندارد(تایید شده توسط معاینه و یا الکتروگرام) در این موارد اطمینان بخشی به  بیمار کافی است. در صورتی که در هنگام حملات طپش قلب امکان معاینه و یا ثبت  الکتروگرام قلبی نباشد یکی از روش های تشخیص هولتر مونیتورینگ قلب می باشد; توسط  این روش امکان ثبت نوار قلب برای 24تا48ساعت وجود داشته و در صورتی که حملات  طپش قلب فراوان باشد(مثلا روزی یک بار) امکان ثبت الکتروگرام در هنگام طپش قلب  وجود دارد.  گاها شک بالینی پزشک به آریتمی زیاد بوده و در صورت تمایل بیمار به برطرف شدن  آریتمی مطالعه الکتروفیزیولوژی و در صورت القا» آریتمی  adlation  توصیه می شود.

6-تعریق:  تعریق سرد یکی از علائم شایع حملات قلبی، آریتمی ها، برادیکاردی و نارسایی قلب می  باشد که البته در اغلب موارد همراه سایر علائم دیده می شود. در صورتی که تعریق سرد  همراه درد آنژینی قفسه سینه باشد احتمال حمله های قلبی مطرح است.

در صورتی که  تعریق سرد همراه طپش قلب سرگیجه ضعف و بیحالی باشد، احتمال آریتمی های قلبی  مطرح است. در نارسایی شدید قلبی تعریق سرد همراه تنگی نفس و احساس خستگی  ایجاد می شود. ممکن است تعریق سرد ناشی از کاهش قندخون در افراد دیابتی تحت  درمان باشد که در این موارد معمولا کاهش سطح هوشیاری و گیجی از علائم همراه  باشد. در موارد نادر ممکن است حملات تعریق سرد به تنهایی ناشی از حمله قلبی باشد که  این مسئله مخصوصا در سالمندان و مبتلایان به دیابت دیده می شود و لزوم توجه ویژه به این نشانه در این افراد راخاطر نشان می

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٥٥ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

سرگیجه از نظر مزاجهای چهارگونه

سرگیجه در نزد کسانیکه خون زیادی دارند علائم:

سرخی صورت و چشمها، برآمدگی عروق پیشانی و شقیقه و به سزعت رفع شدن سرگیجه.

درمان:

خون گیری لازم است و پاکسازی بدن را با جوشانده هلیله و سکنجبین و شربت عناب و لعاب اسپرزه و آب انار و آب غوره و آب گشنیز و پرهیز از غذاهای گرم یا شور و سرشویه با جوشانده گل سرخ، بابونه و سبوس گندم و ضماد صندل و گلاب و روغن گل با روغن مورد و سرکه بر سر و آنچه در سردرد دموی مزاج یا پرخونی آمده است در اینجا نافع است.

سرگیجه در صفراوی مزاج علائم:

زردی صورت و تلخی دهان حالت چرت زدن، سرعت نبض، بهبودی از خنکیها و زود از بین رفتن سرگیجه.

درمان:

جوشانده شاه تره، پوست هلیله زرد، فلوس و ترنجبین، یا شیرخشت. آب انار، آب تمرهندی، سکنجبین و شربت لیمو، مغز فندق و گیشنیز و مویز و اسپرزه با شکر و آب انار ترش و آب غوره مؤثر است، سیب و به و سوپ جو و مرغ و آب غوره و تمرهندی مفید است گل بنفشه و صندل بو کنند و دستورات سردرد ضفراوی نیز در اینجا حاکم است.

نسخه:

هلیله زرد 15 گرم

تمرهندی 50 گرم

شاه تره 10 گرم

آلو 100 گرم

سه پستان 15 گرم

آب دو بطر

همه را جوشانده صاف کرده شیر خشت  25 گرم اضافه نموده روزه چهار استکان میل نمایند این نسخه برای امراز صفراوی مفید است و برای بیماری های خارش دار و جرب نیز مؤثر است و روزانه به جای آب می توان از عرق کاسنی استفاده نمود و ضماد گل خطمی و آرد باقلا و اسپرزه به ناحیه سر مفید است پاشویه گل خطمی و جو و بنفشه و همچنان سر شویه به و سیله آنها برای اینگونه بیماران توصیه می شود. پاشویه فوق را می توان با جوشانیده کاه جو نیز انجام داد.

سرگیجه در بلغمی مزاج علائم:

سنگینی سر، کمبود عطش، لعاب فراوان دهن، تندی نبض، سفیدی بدن.

درمان:

دادن ایارج فیقرا و بوئیدن مرزنجوش مفید است.

ازجوشانده بابونه 10 گرم برنجاسف 5 گرم مغزناخنک 5 گرم شبت 10 گرم سر را ماساژ دهید و بقیه معالجات مانند سردرد بلغمی است.

سرگیجه در سوداوی مزاج علائم:

کثرت فکر، خاموشی، تخیل ( خیالپردازی) چیزهای فاسد، ضعف و سفتی نبض.

درمان:

پاک سازی سودا از بدن، مالیدن روغن شبت، روغن بابونه و یا ماساژ سر با آب جوشیده آنها، بقیه دستورات مانند سردرد سوداوی است.

سرگیجه با علت معدی در حالت صفراوی

غلبه بیماری در وقت خالی بودن معده و سکونش در سیری، حالت خفقان، قی، کمبود اشتها، درد بالای معده، تلخی دهان، سرعت نبض، زودرنجی یا تیزی حواس.

درمان:

اول سکنجبین با آب گرم و قدری نمک داده تا بیمار استفراغ کند سپس آلوچه خشک 100 گرم تمر هندی 50 گرم هر دو را جوشانده 50 گرم ترنجبین شیره کش کرده به آن اضافه کنند 5 روز صبح ناشتا میل نماید آب غوره، آب انار ترش مفید بوده و سوپ گشنیز و آنچه در سرگیجه صفراوی گذشت در اینجا مفید است.

سرگیجه با شرکت معدی در حالت بلغمی

در اینجا از جوشانده تخم ترب و نمک و سکنجبین معده را خالی نمایند ( شستشوی معده ) مسهل بلغم دهند بعد از پاکسازی معده برای تقویت آن نخود هندی 5 گرم، مصطکی 10 گرم، گل قند نصف لیوان به مدت چهار روز این مقدار داده می شود، جوشانده 5 گرم برنجاسف با عسل به مدت 15 تا 20 روز مفید است.

دادن اطرفیل صغیر مفید است.

فرمول اطرفیل صغیر ( هر سه هلیله را با آمله برابر سائیده در روغن بادام یا روغن گاو ریخته عسل یا مویز یا کشمش سه چندان همه مخوط کرده روزی سه قاشق مربا خوری ) این شربت مقوی دماغ مصفای ذهن و رنگ صورت و از بین برنده ناراحتی های مقعد و بواسیر نیز می باشد، سرگیجه با علل و عوامل دیگری به وجود می آید که با بر رسیهای دقیق علل آن معلوم خواهد شد

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٥۳ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

سرگیجه

اصطلاح سرگیجه به حالتی اطلاق می شود که بیمار احساس می کند که اشیا به دور او می چرخد و بالعکس چشمش سیاهی می رود وگاهی بیمار نمی تواند یک حالت جهت یابی بین خود و اشیاء را بیابد. سر گیجه اکثر در بیماریهای لابیرنت گوشی، شاخه دهلیزی عصب هشتم یا هسته مرکزی این عصب یا ارتباطات آن دیده می شود، شایع ترین علل سرگیچه سندروم می نییر است لابیرن تیت حاد و آسیب های عضوی، مغزی، حالات امتلائی و فشار خون و بسیاری از عوامل دیگرمی تواند عامل سرگیجه باشد مثل کم شدن ناگهانی فشار خون و غیره.

تابلو زیر کمک به تشخیص سرگیجه می کند

اگر سرگیجه بطور ناگهانی ایجاد شده باشد، سرگیجه مرکزی که ورم لابیرنت گوش داخلی، اختلال عروق گوش داخلی می تواند عامل آن باشد.

اگر سرگیجه بطور مزمن و کهنه باشد و نیز زودگذر باشد باید دید که علائم گوشی در بیمار وجود دارد یا خیر که اگر وجود داشته باشد استوئیت ماستوئیدیت، بیماری منیر، نورینوم اکوستیک ممکن است بوده باشد.

اگر علائم گوشی وجود ندارد باید دید که آیا با وضعیت بیمار ارتباط دارد یا خیر که اگر ارتباط دارد ممکن است مربوط به، سرگیجه وضعی یا استوفیت های مهره ای باشد.

اگر با وضعیت بیمار مربوط نباشد ممکن است عامل آن داروها هیپروانتی لاسیون (زیاد نفس کشیدن) آسیبهای گردن و یا میگرن باشد.

اگر سرگیجه مدام باشد باید دید علائم گوشی وجود دارد یا خیر اگر وجود داشته باشد مربط به نورینوم اکوستیک و سایر تومورهای زاویه جمجمه وپل دماغی است اگر علائم گوشی وجود نداشته باشد باید دید که با حالت غشی همراه است یا نه اگر با غشی همراه باشد باید به فکر عدم تکافوی گردش خون، بیماری قلبی بازیلر، آرتریو اسکلروز کاروتید، حساسیت سینوس کاروتید افتاد. اگر با خالت غشی همراه نباشد، بیماریهای پسیکونوروز، بلا بودن فشارخون، کم خونی، مرض قند ( دیابت ) پر کاری تیروئید و ناسازگاری خونی مطرح می شود

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٥٢ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

سرگیجه

سرگیجه شکایت شایعی است که به طور مکرر از افراد مختلف شنیده می­شود، ولی مفهومی که از آن مورد نظر است، متفاوت می­باشد. به عبارت دیگر سرگیجه اصطلاح عامی است که به احساس­های متفاوت در سر گفته می­شود. به دلیل اهمیت موضوع به هر یک از این موارد می­پردازیم. از نظر پزشکی، اگر فردی احساس چرخش یا حرکت خود و یا محیط اطراف خود را داشته باشد، مبتلا به سرگیجه واقعی است و دلیل آن، اختلال عملکرد در دستگاه تعادلی گوش داخلی یا ارتباط­های عصبی این دستگاه با مخچه یا ساقه­ی مغز است. به طور معمول سرگیجه واقعی با حالت تهوع، استفراغ و نیز اختلال تعادل همراه است.

حالت­های دیگری چون احساس سنگینی یا سبکی در سر، یا گیجی، از آن جمله است.

حالت گیجی:

دراثرکاهش قند خون، افت فشار خون، اضطراب و تند تند نفس کشیدن این حالت بروز می­نماید، که شواهد همراه به تشخیص واقعی کمک می­کند.

کاهش قند خون علاوه بر گیجی، با حالت تهوع، تعریق، اضطراب و لرزش دست همراه است. البته این مورد بیشتر در افراد مبتلا به بیماری قند ﴿دیابت﴾ که قند خون به صورت نامنظم کنترل می­شود، اتفاق می­افتد. هم­چنین افراد دیابتی که گاهی به تجویز خود، میزان داروی مصرفی را افزایش می­دهند، ممکن است دچار این حالت شوند. گرسنگی طولانی مدت نیز باعث کاهش قند خون و احساس گیجی در سر می­شود.

بعضی افراد، زمانی که به مدت طولانی می­ایستند ﴿مثلاً دانش آموزان در سر صف یا در مراسم خاص﴾، یا در هوای گرم و مکان شلوغ قرار می­گیرند، احساس گیجی می­کنند و چنان­چه به حضور خود در آن شرایط ادامه دهند، ممکن است به زمین بیفتند و بی­هوش شوند. این حالت در افراد جوان به دلیل تغییر در دستگاه عصبی است که در صورت تکرار نشدن، چندان با اهمیت نمی­باشد. ولی بروز این وضعیت در افراد میانسال و مسن می­تواند به دلیل بیماری قلبی باشد که نیازمند ارزیابی جدی است.

اگر حالت گیجی بر اثر افت فشار خون باشد؛ به هنگام برخاستن فرد از روی زمین عارض می­شود که این حالت با تاری دید موقت همراه است. کسانی که داروهای ضد فشار خون مصرف می­کنند و نیز افراد دیابتی به طور شایع دچار این حالت می­شوند. اگر میزان کاهش فشار خون زیاد باشد، نیازمند بررسی پزشکی و درمانی است.

بسیاری از کسانی که از سرگیجه شکایت می­کنند، زمینه­ی مشکلات روحی و اضطراب دارند. اضطراب سبب تضعیف تعادل ارتباطات عصبی در مغز شده و فرد مبتلا احساس گیجی می­کند. به عبارت دیگر راه بهبودی گیجی از بین بردن اضطراب است. اضطراب گاهی منجر به حملات همراه با نفس نفس زدن می­شود که همین تنفس سریع باعث کاهش میزان اسید کربنیک خون و بروز حالت گیجی می­گردد. کنترل تنفس به طور ارادی، گیجی سر را بهبود می­بخشد.

تعریف اضطراب از نوع حمله­ای به نام حمله­های پانیک ﴿Panic﴾ در این­جا مفید به نظر می­رسد. حمله پانیک، اضطراب شدید، بی­قراری به همراه تنگی نفس، تپش قلب و احساس کاذب قریب الوقوع بودن مرگ است که معمولاً 15 تا 20 دقیقه طول می­کشد، در این حملات نیز ممکن است احساس گیجی به همراه تهوع وجود داشته باشد.

گاهی گیجی عارضه­ی مصرف داروهای آرام­بخش، ضد افسردگی و خواب­آور است.

داروهای قلبی و ضد فشار خون نیز می­تواند چنین عارضه­ای را ایجاد کند. در این گونه موارد بهتر است بیمار در مورد نحوه­ی مصرف دارو با پزشک خود مشورت نماید.

سرگیجه واقعی

چنان­که در اول بحث اشاره شد، سرگیجه به احساس چرخش یا حرکت محیط در اطراف فرد اطلاق می­شود.

اگر به همراه سرگیجه، وِزوِز گوش، تهوع و استفراغ شدید و کاهش شنوایی وجود داشته باشد؛ معمولاً علت آن، بیماری در گوش داخلی است.

هرگاه سردرد، دوبینی، تاری دید، بی­حسی در صورت یا دست و پا و یا اختلال تعادل در حرکات و راه رفتن با سرگیجه همراه شود؛ احتمال بیماری در دستگاه عصبی مرکزی شامل مغز، مخچه و ساقه مغز بیشتر خواهد بود.

از این­رو سرگیجه می­تواند علامت مشکل جدی­تری باشد که باید با مراجعه به پزشک، بررسی و درمان شود.

در این­جا لازم است به نوعی از سرگیجه­های شایع که سرگیجه خوش خیم نام دارد، اشاره کنیم:

این نوع سرگیجه می­تواند در هر سنی بروز نماید. فرد مبتلا معمولاً با حرکت سر یا خوابیدن به پهلو بر روی یک گوش، دچار سرگیجه شدید ناگهانی می­شود که کوتاه مدت ـ در حد یک تا دو دقیقه ـ است و خود به خود بهبود می­یابد. ممکن است این حملات در طول روز چند مرتبه اتفاق بیفتد و پس از چند روز یا حداکثر چند هفته به طور خود به خود نیز بهبود ­یابد. مشکل دیگری همراه با این سرگیجه وجود ندارد، و ممکن است به دنبال یک عفونت ویروسی یا ضربه به سر بروز کند، ولی در بسیاری از موارد دلیل واضحی برای آن پیدا نمی­شود. علت بیماری؛ تغییرات دستگاه تعادلی گوش داخلی است. این سرگیجه می­تواند پس از چند ماه یا سال، دوباره تکرار شود. در صورت تکرار، مراجعه به پزشک و بررسی علت توصیه می­شود، اگر چه معمولاً نگران کننده و مهم نیست. درمان این نوع سرگیجه­ی خوش خیم، استراحت و مصرف داروهایی است که بر دستگاه تعادلی گوش داخلی اثر آرام­بخش دارد. ورزش­ نیز جهت کاهش تحریک­پذیری دستگاه تعادلی گوش داخلی و پیش­گیری از تکرار حملات مفید است.

باید افرادی که مبتلا به فشار خون بالا، بیماری قلبی، چربی خون بالا و دیابت هستند، در صورت بروز هر نوع سرگیجه حاد به پزشک مراجعه نمایند، چون ممکن است نشانه­ای از اختلال خونرسانی به مغز و گاهی مقدمه برای سکته مغزی باشد.

همچنین لازم است فرد مبتلا به سرگیجه، در صورت طولانی شدن مدت آن به پزشک متخصص بیماری­های مغز و اعصاب رجوع کند.

در پایان یادآور می­شویم که اگر چه ممکن است سرگیجه شدید باشد و باعث اضطراب و ترس در افراد شود، ولی در مواردی کاملاً خوش­خیم است. سرگیجه­ای که نیازمند توجه و دقت بیشتر و مراجعه به متخصص بیماری­های مغز و اعصاب است؛ همراه مشکلات ذیل بروز می­نماید:

سردرد، اختلال بینایی به شکل تاری دید یا دوبینی، احساس گزگز، مور مور یا بی­حسی در صورت یا دست و پا، اختلال تعادل واضح در حرکات، اختلال در بلع غذا یا ادای کلمات و تغییر صدا. به عبارت ساده­تر اگر با سرگیجه، مشکل عصبی دیگری همراه باشد، باید توسط پزشک مغز و اعصاب ویزیت شود.

در صورت کاهش شنوایی یا وزوز گوش، مراجعه به متخصص گوش و حلق و بینی یا مغز و اعصاب ضروری است.

احساس منگی و گیجی، همراه با اضطراب و شرایط نامتعادل روحی، با اصلاح وضعیت روانی خود به خود بهبود می­یابد و در اکثر اوقات نیاز به مراجعه به متخصص مغز و اعصاب نیست، ولی در صورت تداوم مشکلات روانی، معاینه و درمان توسط متخصص بیماری­های اعصاب و روان لازم است

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٥۱ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

سرگیجه به دو نوع کاذب و واقعی،: شایعترین نوع سرگیجه که به آن سرگیجی نیز گفته می‌شود، سرگیجه کاذب است و مهمترین علت آن ‌اضطراب و افسردگی است که در این حالت فرد با احساس سبکی و گیجی مواجه می‌شود. وی افزود: در سر گیجه کاذب فرد در حین راه رفتن احساس ضعف می‌کند، در حالی که در سر گیجه واقعی فرد احساس می‌کند ساختمان به دور سرش می‌چرخد و یا مثل آهن ربا به طرف زمین کشیده می‌شود. این متخصص بیماری‌های اعصاب و روان به وجود آمدن حالت تهوع، استفراغ، ‌رنگ پریدگی، تعریق و گاهاً لغزش را از علائم سرگیجه برشمرد هرچند شایع‌ترین علت سرگیجه نتیجه‌ اختلال در گوش میانی است، ولی اختلالات عضلات چشم، عصب بینایی، شبکیه چشم، عیوب انکساری شدید چشم، ‌اختلال گوش داخلی و نیز گرفتگی عضلات گردن را نیز می‌توان از علل بروز این بیماری نام برد.: کم خونی شدید،‌ تنگی دریچه آئورت قلب، دیابت، مصرف داروهای ضد فشار خون و همچنین اختلال در فشار خون از عواملی به شمار می‌آیند که می‌توانند در ایجاد سرگیجه‌های کاذب موثر باشند. بهبودی سرگیجه واقعی با استفاده از سرم و رژیم‌های کم نمک، بعضاً مصرف آنتی‌هیستامین و داروهای آرام‌بخش حاصل می‌شود.  گاهاً سرگیجه‌های ناشی از اختلالات سیستم عصبی مرکزی قابل درمان نیستند، ولی مواردی مثل اختلالات مخچه و وجود تومور در عصب مرکزی مغز با انجام عمل جراحی درمان می‌گردند.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٥٠ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

عوارض
گیجی ناشی از سرگیجه می تواند باعث افتادن فرد روی زمین و صدمه دیدن وی شود و اگر این حالت در هنگام رانندگی و یا کار با ماشینهای سنگین رخ دهد، احتمال تصادف و یا صدمه به فرد بالا می رود.
● درمان
برای کمک به رفع سرگیجه پزشک با حرکت دادن سر شما در جهات خاصی می تواند سنگهای کوچک داخل مجاری نیمدایره را بیرون آورده و آنها را دوباره وارد « اوتریکول » کند که محل اصلی آنها بوده و در آنجا باعث سرگیجه نمی شوند. این حرکات که بصورت متوالی انجام می شوند، هر کدام حدود ۳۰ ثانیه وقت می برند و احتمال موفقیت در این نوع درمان حدود ۹۰ درصد می باشد.
پس از اتمام درمان شما باید سر خود را برای مدت ۴۸ ساعت به حالت ایستاده قرار دهید (حتی در موقع خواب ). این زمان ۴۸ ساعته باعث می شود، ذراتی که وارد اوتریکول شده اند کاملاً در آنجا ساکن شده و دیگر به مجاری نیمدایره برنگردند ممکن است برای جلوگیری از حرکات سر لازم باشد فرد از گردنبند طبی استفاده کنند تا حرکات سر وی محدود شود. البته ممکن است لازم باشد این درمان چند باری تکرار شود.
● اقدامات لازم ساده برای مراقبت از خود در بیمار مبتلا به سرگیجه
فرد مبتلا به سرگیجه باید موارد زیر را رعایت کند:
▪ همیشه آگاه باشید که ممکن است تعادل خود را از دست داده که به تبع آن با زمین خوردن صدمه جدی خواهید دید، بنابراین مراقب چنین پیشامدی باشید.
▪ به محض اینکه احساس گیجی کردید، نشسته و یا در حالت خوابیده قرار گیرید.
▪ اگر مکرراً دچار حالت سرگیجه می شوید از رانندگی و یا کار با ماشینهای سنگین خودداری کنید.
▪ از خوابیدن بر روی گوشی که مشکل دارید، خودداری کنید. مثلاً اگر گوش راست شما مشکل دارد هنگام خوابیدن به پهلوی راست سرگیجه شما شدید می شود باید از این کار خودداری کنید.
▪ هنگامیکه از خواب برمی خیزید، آهسته از جا بلند شده و حدود یک دقیقه روی لبه تخت بنشینید .
▪ برای برداشتن چیزی از روی زمین از کمر دولا نشوید و سر خود را خم نکنید. زیرا این حالت می تواند باعث سرگیجه در شما شود، بجای آن برروی زمین نشسته و جسم مورد نظر بردارید. همچنین از خم کردن سر به عقب به مقداری زیادی ( مثلاً هنگام برداشتن چیزی از کابینتهای بالای آشپزخانه ) خودداری کنید، تا سرگیجه در شما ایجاد نشود.
▪ هنگام بلندشدن از روی تخت دندانپزشکی و یا صندلی آرایشگاه و یا پس از فعالیتهای مثل یوگا مراقب باشید که ناگهان تغییر وضعیت نداده و به آهستگی برخیزید.
▪ هنگام خوابیدن ۲ یا چند بالش زیر سر خود بگذارید و بر روی سطوح کاملاً صاف که سر در راستای افقی بدن قرار می گیرد خودداری کنید.
▪ اگر خصوصاً فرد مسنی مبتلا به سرگیجه است، باید از عصا هنگام راه رفتن استفاده کند.
▪ از مصرف کافئین، الکل و یا سیگار خوداری کنید استفاده زیاد از این مواد باعث انقباض عروق خونی شده و خونرسانی به اعضاء را دچار مشکل کرده و علائم سرگیجه را شدیدتر می کند.
▪ هنگامیکه در موقع شب از خواب بلند می شوید، از روشنائی خوب برای فعالیتهای خود استفاده کنید.
▪ با پزشک خود برای درمان بهتر و سریعتر علائم همکاری کنید.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٤۸ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

علائم و نشانه ها
بطور کلی، هرگاه شما دچار سرگیجه شدید و مکرر و غیر قابل توجیه شدید بهتر است به پزشک مراجعه کنید، اما اگر چه خیلی ناشایع است که سرگیجه علامت یک بیماری مهم دیگر باشد ولی در صورتیکه سرگیجه بهمراه هر کدام از موارد زیر اتفاق افتاد ، بهتر است سریعاً به پزشک مراجعه شود:
▪ سردرد شدید و متفاوت که جدیداً شروع شده باشد
▪ دو بینی و یا از دست دادن بینائی
▪ از دست دادن شنوائی
▪ اختلال در صحبت کردن
▪ ضعف در پاها و یا دستها
▪ کاهش هوشیاری
▪ اختلال در راه رفتن
▪ بی حسی و حالت گز گز و سوزن سوزن شدن اندامها
▪ درد سینه و یا ضربان قلب تند و یا آهسته
این علائم و همراهی آنها با سرگیجه می تواند ناشی از بیماریهای وخیمی مثل سکته مغزی، تومور مغزی، بیماری پارکینسون ، بیماری MS و یا بیماری قلبی یا عروق خونی باشد.
● تشخیص و بیماری یابی
پزشک ممکن است برای تشخیص نوع سرگیجه شما، چندین تست را انجام دهد تا متوجه شود که آیا سرگیجه علامت بیماری مهم دیگری است و یا اینکه خود بعنوان یک علامت ساده بروز کرده است. پزشک در هنگام معاینه فیزیکی بیمار بدنبال موارد زیر خواهد بود:
▪ علائم و نشانه های سرگیجه که عموماً در عرض کمتر از یک دقیقه کاهش پیدا می کنند( دوره زمانی کوتاه علائم )
▪ سرگیجه ای که هنگام عقب بردن سر و یا خوابیدن در یک سمت خاص ( مثلاً به سمت گوش راست یا چپ ) اتفاق می افتد.
▪ حرکات غیرارادی چشمان از یک سمت به سمت دیگر که به آن نیستاگموس می گویند.
البته برای تشخیص علت سرگیجه پزشک ممکن است، چندین تست دیگر را درخواست کند که از این جمله می توان به تستهای زیر اشاره کرد:
۱) تست الکترونیستاگموگرافی:
این تست برای پی بردن به حرکات غیر طبیعی چشم (نیستاگموس) استفاده می شود. در صورتیکه با تحریک سیستم تعادلی در جهات متفاوت ، حرکات غیر طبیعی چشم ایجاد شود ، آنگاه به احتمال زیاد علت سرگیجه بخاطر اختلال گوش داخلی می باشد.
۲) آزمایش صندلی چرخان:
در این تست با استفاده از یک صندلی که به موتور مجهز است و درجهات متفاوت حرکت می کند، فرد را بر روی صندلی نشانده و حرکات چشم او را در حالیکه با منبع نوری خیره شده است. زیر نظر گرفته می شود. این تست نیز برای تشخیص سرگیجه با منشاء اختلال گوش داخلی استفاده می شود.
۳) MRI :
در این تکنیک با استفاده از میدان مغناطیسی قوی، از بدن بصورت مقاطع متوالی عکسبرداری می شود. در مورد این حالت کاربرد MRI رد بیماریهائی مثل تومور عصب شنوائی و سایر ضایعاتی می باشد که می توانند با سرگیجه

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٤٧ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

شایعترین شرایطی که می‌تواند موجب بروز حالت سرگیجه شوند، شامل؛ بالا رفتن سن، که می‌تواند احساس خفیف از سرگیجه در صورت وجود کم خونی بروز کند، کاهش گلبولهای قرمز خون، گرمای زیادی بدن که ممکن است منجر به غش کردن فرد شود، مشکلات قلبی که در این حالت قلب ضعیف شده و نمی‌تواند خون کافی به مغز پمپاژ کند، مصرف مواد مخدر و الکلی، ترس، اضطراب یا فشارهای احساسی، مشکلات گوش داخلی، کاهش فشار خون، کاهش قند خون، کاهش اکسیژن و کاهش جریان خون به مغز به ویژه در بیمارانی با سابقه سکته، مصرف داروهای مخوصص درمان فشار خون بالا یا بیماریهای کرونری - عروقی ، عفونت‌ها و اختلالات سیستم اعصاب، پارکیسنون، ام اس یا تومورهای مغزی، حالت خاص روانی مانند افسردگی و اضطراب هستند. در برخی موارد هم ممکن است هیچ علتی نداشته باشد.

پیشگیری از بروز سرگیجه مربوط به علت بروز آن می‌شود. برای مثال اگر این حالت در اثر مصرف داروی خاصی صورت می‌گیرد حتما باید از آن پرهیز کرد. در مورد پایین بودن قند خون افزودن این ماده به وعده‌های غذایی اغلب مشکل را برطرف می‌کند. با این حال بسیاری از دلایل قابل پیشگیری نیستند.

تشخیص علائم با سرگیجه مملو در با مراجعه به سابقه پزشکی فرد و نیز آزمایشهای جسمی صورت می‌گیرد، این 2 مرحله کل اقداماتی است که برای تشخیص کامل سرگیجه ضروری است. در موارد دیگر آزمایشهای بیشتری مانند تست قند خون و تست ویژه اشعه ایکس موسوم به الکتروانسفالوگرام صورت می‌گیرد.

در صورت طولانی شدن علائم این اختلال ممکن است افراد مبتلا به خود و یا دیگران به دلیل عدم مراقبت و دقت آسیب برسانند. اما از سویی اکثر اثرات سوء بلند مدت سرگیجه بستگی به عامل مولد آن دارد که به طور مثال سرگیجه مربوط به یک تومور مغزی ممکن است منجر به فوت بیمار شود.

سرگیجه مسری نیست و معمولا اطرافیان بیمار را خطری تهدید نمی‌کند، اما بی دقت بودن آنها ممکن است به دیگران آسیب برساند برای مثال اگر فردی که دچار این حالت شده رانندگی کند خطر تصادف بسیار افزایش می‌یابد.

درمان این اختلال ارتباط مستقیم با تشخیص عامل مولد آن دارد. گاهی اوقات مصرف دارو این اختلال را کاهش می‌دهد
علل ایجاد بیماری
اندامهای تعادلی در گوش داخلی از دو قسمت مهم تشکیل شده اند، یکی مجاری نیمدایره که ۳ عدد بوده و در جهات عمود برهم قررا گرفته اند و محتوی مایع و حسگرهای موئی شکل ظریفی می باشند که حرکات چرخشی سر را کنترل می کند . در نزدیکی مجاری نیمدایره، قسمت دوم اندام تعادلی بنام « اوتریکول » قرار دارد که محتوی کریستالهای ریز کربنات کلسیم بوده که این ذرات به حسگرهای مخصوص در اوتریکول برخورد کرده و در تعادل حرکات رو به عقب یا جلو نقش مهمی دارند.
" سرگیجه وضعیتی خوش خیم " زمانی ایجاد می شود که ذرات موجود در اوتریکول شکسته شده و به ذرات کوچکتر که می توانند وارد مجاری نیمدایره شوند، تبدیل شده و باعث تحریک حسگرهای موئی شکل داخل مجاری نیم دایره می شوند. تحریک این حسگرها باعث ایجاد سیگنالهای کاذب تعادلی و احساس حرکت چرخشی در فرد می شود.
همچنین سرگیجه وضعیتی خوش خیم غالباً در افراد سالمند بعنوان نتیجه طبیعی فرآیند پیری نیز ایجاد می شود. گاهی نیز پس از ضربه به سر این حالت بوجود می آید. بطور نادر نیز عفونتهای ویروسی که گوش داخلی را درگیر می کنند و یا صدمه به گوش در طول جراحی های ناحیه گوش هم می تواند باعث ایجاد سرگیجه وضعیتی خوش خیم شوند. پزشکان در اکثر موارد می توانند دلیل ایجاد سرگیجه را پیدا کنند، ولی معمولاً مشاوره با یک پزشک گوش و حلق و بینی و یا متخصص اعصاب لازم است، البته گاهی نیز دلیل ایجاد سرگیجه مشخص نمی شود.
● عوامل خطر
به غیر از فرآیند طبیعی « پیری »، فاکتور مهم دیگری که باعث افزایش قابل ملاحظه خطر ابتلا به سرگیجه خوش خیم وضعیتی شود، وجود ندارد. البته سابقه« ضربه به سر » و همچنین عفونت اندامهای تعادلی گوش ممکن است فردی را بطور جزئی نسبت به سرگیجه وضعیتی خوش خیم آسیب پذیر کند.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٤٦ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

سرگیجه بیمار ناشی از بیماری گوش اوست؟
 

سرگیجه واقعی یک حالت ناخوشایند با احساس حرکت دورانی می باشد ، که همراه آن بیمار تهوع ، استفراغ و تعریق دارد . سرگیجه واقعی را باید از حالتهائی مثل گیجی (dizziness) سبک سری (headlightness) سیاهی جلوی چشمها واحساس عدم تعادل افتراق دا د.
درسرگیجه واقعی بیمار یک احساس حرکت دورانی محیط اطراف خود دارد ، که اگر چشمها بسته شود به صورت حرکت چرخشی خود فرد می باشد . سرگیجه ناشی از گوش اغلب به دنبال چرخش یاحرکت سربه طرفین اتفاق می افتد و شروع  و خاتمه و مدت زمان آن کاملاً مشخص است .

گاهی سرگیجه گوش همراه با علائم دیگر گوشی مثل وزوز گوش و کاهش شنوائی همراه است ، یا بیمار سابقه ای از ناراحتی قبلی گوش را ذکر می کند ، ولی اغلب هیچ کدام از اینها دیده نمی شود . اگر بخواهید درمورد سرگیجه واقعی بیمار را در دادن شرح حال راهنمایی کنید می توانید از بیمار سوال کنید آیا سرگیجه شما همانند همان احساسی است که به دنبال چند بار چرخیدن به دور خود و ایستادن ایجاد می شود ؟

سرگیجه واقعی غیر از منشاء گوش ، ممکن است ناشی از بیماری سیستم عصبی مرکزی باشد . این موارد که بیشتر در افراد مسن  با ریسک فاکتورهای اترواسکلروز و هیپرتانسیون دیده می شود همراه با علائم دیگری مثل سردرد ، تاری دید ، بی حسی صورت است  و افتراق آن از علل گوشی سرگیجه بسیار مهم است زیرا سرگیجه ها سیستم عصبی مرکزی سیر و عوارض خطرناکی دارد.

ارزیابی هایی که درمورد یک سرگیجه باید صورت گیرد یک معاینه کامل گوش، سیستم تعادلی(تست رمبرگ و کالریک) ،ارزیابی شنوائی و گاهی روشهای تصویربرداری است . اورژانس های سرگیجه ها با منشاء گوش تنها در مواردی است که به دنبال عفونتهای گوش ، ضربه مستقیم به گوش یا مننژیت ایجاد شده باشد و در این موارد بیمار هر چه سریعتر باید به متخصص ارجاع و تحت درمان قرار گیرد .
در بقیه موارد سرگیجه های ناشی از گوش با درمانهای ضد سرگیجه مثل آنتی هیستامین ها ( دیمن هیدرونات ) یا آگونیست گیرنده هیستامین ( بتاهیستین ) قابل کنترل است وپس از مدتی بهبود می یابد.

 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٤٥ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

سرگیجه و اختلالات تعادل
سرگیجه یک احساس ذهنی ( سابژکتیو ) است که در آن موقعیت ذهنی بدن در فضا اختلال پیدا کرده و بیمار نسبت به محیط اطراف Disorientation دارد. سرگیجه میتواند به حالت چرخشی و دورانی باشد یا گیجی،‌ ضعف، گونفیوژن یا عدم تعادل تظاهر کند . موقعیت ذهنی بدن در فضا توسط چشم ها و عضلات آنها،‌ سیستم پروپریوسپتیو،‌مجاری نیم دایره ای و اوتریکول،‌ عصب زوج VIII ، هسته های وستیبولار،‌ساقه مغز، مسیرهای عصبی بین هسته های وستیبولار تا لوب گیجگاهی،‌ مخچه و مسیر وستیبولواسپینال کنترل می شود.
سه قسمت در ایجاد تعادل دخالت اساسی دارند که شامل چشم ها و سیستم پروپریو سپتیو و لابیرنت ها هستند و اختلال در سیستم استاتوکینتیک مشمل بر مجاری نیم دایره اوتریکول و قسمت وستیبولر عصب VIII و هستۀ وستیبولر باعث سرگیجه می شود.
سرگیجه از شایعترین شکایتهای بیماران می باشد. دوران واقعی و یا احساس حرکت را می توان سرگیجه واقعی نامید. به علایم بی ارتباط با حرکت و فاقد احساس چرخش یا دوران گیجی غیر سیستماتیزه گفته می شود.

علل
عدم تعادل، گیجی یا سرگیجه همه می توانند علائمی از ضایعه سیستم دهلیزی باشند. ضایعه ممکن است محیطی ( مربوط به گوش ) یا مرکزی (‌مربوط به ساقه مغز ) باشد که توهم حرکتی ( سرگیجه ) ایجاد می کند. ورودی های اطلاعاتی فراوانی برای سیستم دهلیزی وجود دارد که عبارتند از چشم ها، گوش ها، حس عمقی عضلات و مفاصل و مخچهؤ اختلال هر یک از ورودی ها و همچنین اختلالات اولیه لابیرنت و ارتباطات مرکزی آن می توانند تعادل را تحت تاثیر قرار دهند.
علائم
شرح حال، کلید تشخیصی اختلالات تعادل است. تعیین علامت اصلی مهم است. بیماران بیشتر تمایل دارند از واژه گیجی برای شرح علائم استفاده کنند. بسیار ضروری است که نکات زیر از بیمار سوال شود:
• حمله اول : چگونگی شروع حمله و طول حمله
• تغییر در شنوایی و وجود و زور گوش
• ارتباط با فعالیت ( حرکات سر، وضعیت بدن و چرخش در بستر )
• تاثیر تاریکی و بستن چشم ها
• همراهی بیماری های قلبی عروقی
• سابقه مصرف دارو ( داروهای پایین آورنده فشار خون، آمینو گلیکوزیدها (
طول مدت علائم جهت رسیدن به علت بالقوه بسیار مهم است. علل گوشی عدم تعادل با گذشت زمان به علت جبران مرکزی بهبود می یابند و علائم آن معمولاً‌ با استفاده آرام بخش های سیستم دهلیزی بر طرف می شوند. در حالی که عوامل غیر گوشی عدم تعادل این حالت را ندارند. بعنوان مثال عدم هوشیاری ( از دست دادن لحظه ای بینایی یا هوشیاری ) در شکل بیماری مشاهده نمی شود اما معمولاً‌ در نتیجه تشنج و آریتمی قلبی ایجاد می گردند.
نشانه ها
پرده گوش باید برای بررسی ضایعات گوش میانی معاینه شود. چشم ها نیز از نظر وجود نیستاگموس معاینه می گردند ( فاز تند نیستاگموس برای نامگذاری مهم است مثلاً ‌به سمت چپ یا راست، عمودی، افقی و یا چرخشی ) .
کارکرد تمام اعصاب مغزی و مخچه باید بررسی گردد. از بیمار درخواست می شود بایستد تا آزمایش رومبرگ انجام گیرد. راه رفتن غیر طبیعی وقتی بیمار عرض اتاق را طی می کند و می چرخد آشکار می شود. آزمون های وضعیتی ( مثل هال پایک ) و فشار خون خوابیده و ایستاده باید سنجیده شوند.

سرگیجه حمله ای
در این بیماری یک سرگیجه دوره ای وجود دارد که معمولاً‌ هنگام چرخاندن سر بخصوص در رختخواب اتفاق می افتد. این حالت می تواند بدنبال عفونت دستگاه تنفسی فوقانی یا آسیب سر رخ دهد اما ممکن است هیچ نوع بیماری هم وجود نداشته باشد. سرگیجه برای مدت چند ثانیه طول می کشد و با تحریکهای مکرر مثل تکرار آزمون های موقعیتی میزان آن کاهش می یابد. بیشتر بیماران خودبخود یا با مانورهای خاص بهبود می یابند. مسکن های دهلیزی در این زمینه کاربردی ندارند.

درمان کلی سرگیجه
در یک حمله شدید سرگیجه باید تمام علل جدی را رد کرد و علائم را تسکین داد. بیمارانی که مبتلا به امراض قلبی – عروقی یا عصبی یا گوشی هستند باید به متخصص مربوط معرفی شوند. اطمینان دادن به بیمار و استراحت در بستر بسیار مهم است. آرام بخش های وسیتبولار گاهی لازم است اما به علت ایجاد تهوع و استفراغ تجویز آن دشوار است.
داروهای داخل عضلانی، خوراکی یا شیاف گاهی کاربرد دارند. مایع درمانی وریدی وقتی که به علت تهوع، احتمال دهیدراتاسیون وجود دارد و یا جهت تجویز داروهای وریدی باید استفاده شود. بعد از مراحل حاد، ممکن است بیمار به تسکین دهنده های سرگیجه به مدت طولانی و به صورت متناوب احتیاج داشته باشند. ولی اغلب تمرینات و نرمش های سر،‌ بدن،‌ چشم ها کمک کننده هستند. این اعمال و حرکات برای افزایش میزان جبران مرکزی طراحی شده اند.
مهمترین جزء ارزیابی بیمار مبتلا به سرگیجه،‌ شرح حال است که در 90% موارد میتوان به تشخیص رسید. در شرح حال شش سوال عمده وجود دارد که باید پاسخ داده شود:
1. آیا سرگیجه بیمار واقعی است؟
2. سرگیچه چگونه است؟
3. علایم همراه با سرگیجه چیست؟
4. آیا کاهش شنوایی یا وزوز گوش وجود دارد؟
5. آیا سابقه حساسیت سیستم تعادلی مثلاً‌ بیماری حرکت Motion Sickness وجود دارد؟
6. سابقه مصرف داروی خاصی وجود دارد؟
معاینه کامل ENT ، اندازه گیری فشار خون در وضعیت نشسته و ایستاده و وجود یا عدم وجود نیستاگوس، تستهای تعادلی و وضعیتی،‌ حساسیت به حرکت باید در حد امکان بررسی شود.

درمان سرگیجه حاد :
در یک حمله شدید سرگیجه باید تمام علل جدی را رد کرد و علائم را تسکین داد. بیمارانی که مبتلا به امراض قلبی – عروقی یا عصبی یا گوشی هستند باید به متخصص مربوط معرفی شوند. اطمینان دادن به بیمار و استراحت در بستر بسیار مهم است. آرام بخش های وسیتبولار گاهی لازم است اما به علت ایجاد تهوع و استفراغ تجویز آن دشوار است.
داروهای داخل عضلانی، خوراکی یا شیاف گاهی کاربرد دارند. مایع درمانی وریدی وقتی که به علت تهوع، احتمال دهیدراتاسیون وجود دارد و یا جهت تجویز داروهای وریدی باید استفاده شود. بعد از مراحل حاد، ممکن است بیمار به تسکیلن دهنده های سرگیجه به مدت طولانی و به صورت متناوب احتیاج داشته باشند. ولی اغلب تمرینات و نرمش های سر،‌ بدن،‌ چشم ها کمک کننده هستند. این اعمال و حرکات برای افزایش میزان جبران مرکزی طراحی شده اند


   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٤٤ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

شما تا به حال از بالای یک کوه یا از بالکن یک ساختمان بلند به پائین نگاه کرده باشید، ممکن است سرگیجه را در این وضعیتها تجربه کرده باشید. سرگیجه که بصورت یک احساس ناگهانی و شدید از چرخش فرد بدور خودش و یا چرخش محیط اطراف وی باشد می تواند بسیار آزار دهنده باشد.

           ? سرگیجه وضعیتی خوش خیم  ?، که شایعترین شکل سرگیجه می باشد و با حملات شدید سرگیجه درپی تغییر در وضعیت سر فرد بوجود می آید. این نوع سرگیجه ممکن است زمانی ایجاد شود که شما سر خود را در جهت خاصی حرکت می دهید و یا هنگامیکه بر روی تخت دراز
می کشید و یا  آنکه از یک پهلو به پهلوی دیگر می چرخید و یا هنگامیکه صبح از خواب بلند شده و می نشینید. گاهی سرگیجه وضعیتی خوش خیم زمانی اتفاق می افتد که ذرات کوچکی که در گوش داخلی وجود داشته و برای حفظ تعادل مفید هستند، به قطعات کوچکتری شکسته شده و وارد کانالهای تعادلی گوش واقع در گوش داخلی شده و با تحریک گیرنده های مربوط به تعادل باعث ایجاد سرگیجه می شوند.

          گرچه سرگیجه یک مسأله آزار دهنده می باشد ولی بندرت به یک موضوع وخیم و خطرناک تبدیل می شود و می توان آنرا بخوبی درمان کرد.

علائم و نشانه ها

          علائم مربوط به سرگیجه شامل موارد زیر است:

          گیجی، احساس اینکه شما یا محیط اطراف شما در حال چرخش می باشند، سبکی سر ، ناپایداری، اختلال تعادل، تاری دید پی از حرکت سریع سر، تهوع و استفراغ .

          حملات " سرگیجه وضعیتی خوش خیم " معمولاً فقط چند ثانیه طول کشیده ولی بارها می تواند عارض شود. گاهی این حالت برای مدتی از بین رفته ولی دوباره در فرد عود می کند. حرکاتی که باعث ایجاد حمله سرگیجه می شوند، از فردی به فرد دیگر متفاوت است ولی بیشتر از همه حرکات سر باعث تحریک سرگیجه در فرد می شود. گاهی به همراه حملات سرگیجه، حرکات ریتمیک چشم به یک سمت ( نیستاگموس) نیز وجود دارد. در موارد نادری نیز ممکن است سرگیجه وضعیتی دو طرفه باشد، یعنی که هر دو گوش داخلی درگیر شده است .


علل ایجاد بیماری

          اندامهای تعادلی در گوش داخلی از دو قسمت مهم تشکیل شده اند، یکی مجاری نیمدایره که 3 عدد بوده  و در جهات عمود برهم قررا گرفته اند و محتوی مایع و حسگرهای موئی شکل ظریفی می باشند که حرکات چرخشی سر را کنترل می کند . در نزدیکی مجاری نیمدایره، قسمت دوم اندام تعادلی بنام ? اوتریکول ? قرار دارد که محتوی کریستالهای ریز کربنات کلسیم بوده که این ذرات به حسگرهای مخصوص در اوتریکول برخورد کرده و در تعادل حرکات رو به عقب یا جلو نقش مهمی دارند.

          " سرگیجه وضعیتی خوش خیم " زمانی ایجاد می شود که ذرات موجود در اوتریکول شکسته شده و به ذرات کوچکتر که می توانند وارد مجاری نیمدایره شوند، تبدیل شده و باعث تحریک حسگرهای موئی شکل داخل مجاری نیم دایره می شوند. تحریک این حسگرها باعث ایجاد سیگنالهای کاذب تعادلی و احساس حرکت چرخشی در فرد می شود.

          همچنین سرگیجه وضعیتی خوش خیم غالباً در افراد سالمند بعنوان نتیجه طبیعی فرآیند پیری نیز ایجاد می شود. گاهی نیز پس از ضربه به سر این حالت بوجود می آید. بطور نادر نیز عفونتهای ویروسی که  گوش داخلی را درگیر می کنند و یا صدمه به گوش در طول جراحی های ناحیه گوش هم
می تواند باعث ایجاد سرگیجه  وضعیتی خوش خیم شوند. پزشکان در اکثر موارد می توانند دلیل ایجاد سرگیجه را پیدا کنند، ولی معمولاً مشاوره با یک پزشک گوش و حلق و بینی و یا متخصص اعصاب لازم  است،  البته گاهی نیز دلیل ایجاد سرگیجه مشخص نمی شود.

عوامل خطر

          به غیر از فرآیند طبیعی ? پیری ?، فاکتور مهم دیگری که باعث افزایش قابل ملاحظه خطر ابتلا به سرگیجه خوش خیم وضعیتی شود، وجود ندارد. البته سابقه? ضربه به سر ? و همچنین عفونت اندامهای تعادلی گوش ممکن است فردی را بطور جزئی نسبت به سرگیجه وضعیتی خوش خیم آسیب پذیر کند.


علائم و نشانه ها

          بطور کلی، هرگاه شما دچار سرگیجه شدید و مکرر و غیر قابل توجیه شدید بهتر است به پزشک مراجعه کنید، اما اگر چه خیلی ناشایع است که سرگیجه علامت یک بیماری مهم دیگر باشد ولی در صورتیکه سرگیجه بهمراه هر کدام از موارد زیر اتفاق افتاد ، بهتر است سریعاً به پزشک مراجعه شود:

- سردرد شدید و متفاوت که جدیداً شروع شده باشد

- دو بینی و یا از دست دادن بینائی

- از دست دادن شنوائی

- اختلال در صحبت کردن

- ضعف در پاها و یا دستها

- کاهش هوشیاری

- اختلال در راه رفتن

- بی حسی و حالت گز گز و سوزن سوزن شدن اندامها

- درد سینه و یا ضربان قلب تند و یا آهسته

          این علائم و همراهی آنها با سرگیجه می تواند ناشی از بیماریهای وخیمی مثل سکته مغزی، تومور مغزی، بیماری پارکینسون ، بیماری MS و یا بیماری قلبی یا عروق خونی باشد.

تشخیص و بیماری یابی

          پزشک ممکن است برای تشخیص نوع سرگیجه شما، چندین تست را انجام دهد تا متوجه شود که آیا سرگیجه علامت بیماری مهم دیگری است و یا اینکه خود بعنوان یک علامت ساده بروز کرده است. پزشک در هنگام معاینه فیزیکی بیمار بدنبال موارد زیر خواهد بود:

- علائم و نشانه های سرگیجه که عموماً در عرض کمتر  از یک دقیقه کاهش پیدا می کنند
( دوره زمانی کوتاه علائم )

- سرگیجه ای که هنگام عقب بردن سر و یا خوابیدن در یک سمت خاص ( مثلاً به سمت گوش راست یا چپ ) اتفاق می افتد.

- حرکات غیرارادی چشمان از یک سمت به سمت دیگر که به آن نیستاگموس می گویند.

          البته برای تشخیص علت سرگیجه پزشک ممکن است، چندین تست دیگر را درخواست کند که از این جمله می توان به تستهای زیر اشاره کرد:

1-     تست الکترونیستاگموگرافی : این تست برای پی بردن به حرکات غیر طبیعی چشم (نیستاگموس) استفاده می شود. در صورتیکه با تحریک سیستم تعادلی در جهات متفاوت ، حرکات غیر طبیعی چشم ایجاد شود ، آنگاه به احتمال زیاد علت سرگیجه بخاطر اختلال گوش داخلی می باشد.

2-     آزمایش صندلی چرخان :  در این تست با استفاده از یک صندلی که به موتور مجهز است و درجهات متفاوت حرکت می کند، فرد را بر روی صندلی نشانده و حرکات چشم او را در حالیکه با منبع نوری خیره شده است. زیر نظر گرفته می شود. این تست نیز برای تشخیص سرگیجه با منشاء اختلال گوش داخلی استفاده می شود.

3-     MRI : در این تکنیک با استفاده از میدان مغناطیسی قوی، از بدن بصورت مقاطع متوالی عکسبرداری می شود. در مورد این حالت کاربرد MRI رد بیماریهائی مثل تومور عصب شنوائی و سایر ضایعاتی می باشد که می توانند با سرگیجه خود را نشان دهد.

عوارض

          گیجی ناشی از سرگیجه می تواند باعث افتادن فرد روی زمین و صدمه دیدن وی شود و اگر این حالت در هنگام رانندگی و یا کار با ماشینهای سنگین رخ دهد، احتمال تصادف و یا صدمه به فرد بالا می رود.

درمان

          برای کمک به رفع سرگیجه پزشک با حرکت دادن سر شما در جهات خاصی می تواند سنگهای  کوچک داخل مجاری نیمدایره را بیرون آورده و آنها را دوباره وارد ? اوتریکول ? کند که محل اصلی آنها بوده و در آنجا باعث سرگیجه نمی شوند. این حرکات که بصورت متوالی انجام می شوند، هر کدام حدود 30 ثانیه وقت می برند و احتمال موفقیت در این نوع درمان حدود 90 درصد می باشد.

          پس از اتمام درمان شما باید سر خود را برای مدت 48 ساعت به حالت ایستاده قرار دهید  
(حتی در موقع خواب ). این زمان 48 ساعته باعث می شود، ذراتی که وارد اوتریکول شده اند کاملاً در آنجا ساکن شده  و
دیگر به مجاری نیمدایره برنگردند ممکن است برای جلوگیری از حرکات سر لازم باشد فرد از گردنبند طبی استفاده کنند تا حرکات سر وی محدود شود. البته ممکن است لازم باشد این درمان چند باری تکرار شود.

اقدامات لازم ساده برای مراقبت از خود در بیمار مبتلا به سرگیجه

          فرد مبتلا به سرگیجه باید موارد زیر را رعایت کند:

- همیشه آگاه باشید که ممکن است تعادل خود را از دست داده که به تبع آن با زمین خوردن صدمه جدی خواهید دید، بنابراین مراقب چنین پیشامدی باشید.

- به محض اینکه احساس گیجی کردید، نشسته و یا در حالت خوابیده قرار گیرید.

- اگر مکرراً دچار حالت سرگیجه می شوید از رانندگی و یا کار با ماشینهای سنگین خودداری کنید.

- از خوابیدن بر روی گوشی که مشکل دارید، خودداری کنید. مثلاً اگر گوش راست شما مشکل دارد هنگام خوابیدن به پهلوی راست سرگیجه شما شدید می شود باید از این کار خودداری کنید.

- هنگامیکه از خواب برمی خیزید، آهسته از جا بلند شده و حدود یک دقیقه روی لبه تخت بنشینید .

- برای برداشتن چیزی از روی زمین از کمر دولا نشوید و سر خود را خم نکنید. زیرا این حالت می تواند باعث سرگیجه در شما شود، بجای آن برروی زمین نشسته و جسم مورد نظر بردارید. همچنین از خم کردن سر به عقب به مقداری زیادی ( مثلاً هنگام برداشتن چیزی از کابینتهای بالای آشپزخانه ) خودداری کنید، تا سرگیجه در شما ایجاد نشود.

- هنگام بلندشدن از روی تخت دندانپزشکی و یا صندلی آرایشگاه و یا پس از فعالیتهای مثل یوگا مراقب باشید که ناگهان تغییر وضعیت نداده و به آهستگی برخیزید.

 

- هنگام خوابیدن 2 یا چند بالش زیر سر خود بگذارید و بر روی سطوح کاملاً صاف که سر در راستای افقی بدن قرار می گیرد خودداری کنید.

- اگر خصوصاً فرد مسنی مبتلا به سرگیجه است، باید از عصا هنگام راه رفتن استفاده کند.

- از مصرف کافئین، الکل و یا سیگار خوداری کنید استفاده زیاد از این مواد باعث انقباض عروق خونی شده و خونرسانی به اعضاء را دچار مشکل کرده و علائم سرگیجه را شدیدتر می کند.

- هنگامیکه در موقع شب از خواب بلند می شوید، از روشنائی خوب برای فعالیتهای خود استفاده کنید.

- با پزشک خود برای درمان بهتر و سریعتر علائم همکاری

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٤۳ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

 سلام وخسته نباشید .من در حدود 4تا 5 سال قبل دچار سرماخوردگی شدیدی شدم که به دکتر مراجعه نکردم پش از آن زیاد دچار عفونت وخارش گوش می شدم پس از مدتی به صورت تصادفی احساس کردم شنوایی گوش چپ و راستم با هم فرق دارد به دنبال آن صداهای مختلفی در گوش چپم حس می کردم نظریه پزشک یک حساسیت عصبی و کم خونی بود ولی از درمان نتیجه راضی کننده ای نگرفتم .پس از یک سال درمان کم کم حس می کردم صداهای ناگهانی و تقریبا بلند مثل بوق ماشین باعث منگی وبه تدریج سرگیجه من می شد .نظریه آخر پزشکان بیماری منیر بود چون سرگیجه های من خیلی زیاد شده بود و باعدم تعادل بود 2 سال درمان را ادامه دادم ولی لز شدت سرگیجه من کاسته شده بود ولی برطرف نمی شد ولی شکل سرگیجه ها فرق کرده بود بدین ترتیب که خیلی کم ومثل حرکت آرام روی آب بود .

پس از اندازه گیری دقیق فشار گوش میانی من به این نتیجه حاصل شد که من به هیچ عنوان منیر ندارم و تنها حساسیت عصبی وفشار روحی منجر به این موضوع شده است در حال حاضر 3 تا 4 شال است که من هیچ سرگیجه ای ندارم ولی صدای گوشم برطرف نشده است به طور باز شدن شیر گاز است در ضمن در گوشی تلفن یا هد فن و یا نجوای در گوشی در گوش چپم احساس کم شنوایی دارم صدا شفاف نیست و تن توضیحاتی که دادید شما احتمالا مبتلا به وزوز گوش یا تینیتوس شده اید
با این احتمال که تمام آزمایشهای لازم نظیر چربی خون و تیروئید و کم خونی را داده اید و هیچ مشکلی ندارید
و معاینات گوش داخلی شما نیز مشکلی نداشته است
احتمالا باید با بیماری خود کنار بیایید از روشهایی که به اصطلاح ماسکه کردن نامیده میشود استفاده کنید نظیر گوش دادن به صدای رادیو درحالی که روی هیچ ایستگاهی نیست و به اصطلاح خش خش میکند یا نظیر اینها استفاده کنید
خودتان به تجربه میتوانید روشهایی بیابید که بیشتر کمکتان میکند صدای افراد را از هم تمیز نمی دهد . لطفا راهنمایی کنید که چکار کنم . با تشکر از شما

سرگیجه در اصل نوعی اختلال است که باید از بیماری های مشابه موجود در این زمینه متمایز شود. این عارضه در بیشتر موارد نوعی حالت گیجی، گنگی و سنگینی سر را در بیماران ایجاد می کند. به دنبال از دست دادن تعادل، دل آشوبی و حالت تهوع راه رفتن و حرکت را برای کاربران مشکل می کند. این سرگیجه ها ممکن است در منزل، محل کار و یا ... به سراغ شما بیایند.

اثرات احتمالی سرگیجه ؛عفونت گوش میانی ؛تورم در گوش میانی
؛ چرخش شدید سر و محیط اطراف؛اختلالات خونی ؛آسیب دیدگی های سر ؛سرگیجه های پس از جراحی های گوش میانی ؛اثرات ناشی از مصرف برخی داروها ؛مصرف الکل ؛بیماری های عصبی

معمولا زمانی که در گوش میانی افراد اختلالی بروز می کند و تعادل در مکانیزم آن به هم می ریزد سرگیجه بروز می کند. این امر همچنین می تواند به دنبال بروز اختلال در مغز و یا سیستم عصبی بین مغز و گوش میانی بروز کند.

عفونت ها، اختلال در گردش خون، میگرن، آسیب دیدگی و تصادفات و تورم، همه و همه عواملی هستند که می توانند سرگیجه را در پی داشته باشند. به طور ویژه، عوارض جانبی برخی دارو ها، الکل و ... نیز می تواند سرگیجه را باعث شود.

برای برخی افراد، بروز سرگیجه های شدید و عوارض ناشی از آن می تواند برای مدت زمان کوتاه صورت بگیرد و خیلی زود از بین برود. این سرگیجه های معمولا در افراد کهنسال و یا افرادی که سر خود را به صورت ناگهانی و خیلی سریع تکان می دهند بروز می کند. این قبیل سرگیجه های که به دنبال چرخش سریع سر نیز می تواند بروز کند اصلا نگران کننده نیست و به خودی خود درمان می شود. چه در این حالت فرد برای چند دقیقه قدرت حرکت و یا راه رفتن را از دست می دهد، اما پس از آن دوباره می تواند به فعالیت های خود ادامه دهد.

نوع دیگر سرگیجه ها به دنبال عفونت های ویروسی، تورم و یا آسیب دیدگی در گوش میانی بروز می کند. خوشبختانه این نوع سرگیجه پس از گذشت چند ماه به طور خودکار از بین می رود.

متخصصان و پزشکانی که در مراکز پزشکی مختلف مشغول به کار هستند به آسانی می توانند از روی نشانه های ساده این عارضه را شناسایی و آن را درمان کنند.

باید توجه داشت که سرگیجه اختلالی مهم است و باید جدی گرفته شود تا از عواقب آن بتوانیم جلوگیری کنیم.


   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٤۱ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

سرگیجه نوعی توهم در حرکت محیط پیرامون است که می تواند به دلایل مختلف بروز کند. فردی که سر گیجه می گیرد تصور می کند که محیط پیرامونش در حال چرخش است و اگر فرد تصمیم بگیرد که در چنین وضعیت راه برود، به احتمال زیاد زمین می خورد.
سرگیجه در اصل نوعی اختلال است که باید از بیماری های مشابه موجود در این زمینه متمایز شود. این عارضه در بیشتر موارد نوعی حالت گیجی، گنگی و سنگینی سر را در بیماران ایجاد می کند. به دنبال از دست دادن تعادل، دل آشوبی و حالت تهوع راه رفتن و حرکت را برای کاربران مشکل می کند. این سرگیجه ها ممکن است در منزل، محل کار و یا ... به سراغ شما بیایند.

اثرات احتمالی سرگیجه ؛عفونت گوش میانی ؛تورم در گوش میانی
؛ چرخش شدید سر و محیط اطراف؛اختلالات خونی ؛آسیب دیدگی های سر ؛سرگیجه های پس از جراحی های گوش میانی ؛اثرات ناشی از مصرف برخی داروها ؛مصرف الکل ؛بیماری های عصبی

معمولا زمانی که در گوش میانی افراد اختلالی بروز می کند و تعادل در مکانیزم آن به هم می ریزد سرگیجه بروز می کند. این امر همچنین می تواند به دنبال بروز اختلال در مغز و یا سیستم عصبی بین مغز و گوش میانی بروز کند.

عفونت ها، اختلال در گردش خون، میگرن، آسیب دیدگی و تصادفات و تورم، همه و همه عواملی هستند که می توانند سرگیجه را در پی داشته باشند. به طور ویژه، عوارض جانبی برخی دارو ها، الکل و ... نیز می تواند سرگیجه را باعث شود.

برای برخی افراد، بروز سرگیجه های شدید و عوارض ناشی از آن می تواند برای مدت زمان کوتاه صورت بگیرد و خیلی زود از بین برود. این سرگیجه های معمولا در افراد کهنسال و یا افرادی که سر خود را به صورت ناگهانی و خیلی سریع تکان می دهند بروز می کند. این قبیل سرگیجه های که به دنبال چرخش سریع سر نیز می تواند بروز کند اصلا نگران کننده نیست و به خودی خود درمان می شود. چه در این حالت فرد برای چند دقیقه قدرت حرکت و یا راه رفتن را از دست می دهد، اما پس از آن دوباره می تواند به فعالیت های خود ادامه دهد.

نوع دیگر سرگیجه ها به دنبال عفونت های ویروسی، تورم و یا آسیب دیدگی در گوش میانی بروز می کند. خوشبختانه این نوع سرگیجه پس از گذشت چند ماه به طور خودکار از بین می رود.

متخصصان و پزشکانی که در مراکز پزشکی مختلف مشغول به کار هستند به آسانی می توانند از روی نشانه های ساده این عارضه را شناسایی و آن را درمان کنند.

باید توجه داشت که سرگیجه اختلالی مهم است و باید جدی گرفته شود تا از عواقب آن بتوانیم جلوگیری کنیم.


   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٤٠ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 


خانم 35 ساله ای مکررا دچار سرگیجه واقعی
میشود.سرگیجه گاهی با استرس شروع شده،
غرش و همهمه و
نوسان شنوائی وی را ناراحت میکند
.سرگیجه ها ناتوان کننده هستند و
استرس بروزحملات سرگیجه،بیمار را مضطرب ساخته است.
تشخیص این بیماری نهایتا بر چه
پا یه ای داده میشود؟؟

1:ام-آر-آی

2:آنژیو گرافی عروق گردنی

3:معاینه بالینی

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:۳۸ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

کاهش سرگیجه چه باید کرد


الف- از تغییر وضعیت سریع مخصوصا از حالت خوابیده به ایستاده تا چرخیدن از یک سمت به سمت دیگر خودداری کنید .
ب- از حرکات شدید سر مخصوصا به سمت بالا خودداری کنید . ازگرداندن سریع سر بپرهیزید .
ج - از مصرف موادی مثل نیکوتین ، کافئین و نمک که جریان خون مغز و گوش را مختل می کند خودداری کنید .
د - هنگام بروز سرگیجه از فعالیتهای مخاطره آمیز مثل رانندگی ، کار با ابزار خطرناک یا بالا رفتن از نردبان بپرهیزید .

__________________سرگیجه تصور حرکت بدن یا محیط است و معمولا با علایمی مانند احساس تکان( احساس پرتاب شدن یا کشیده شدن بدن در فضا
) و یا خطای بینائی حرکت به جلو و عقب تهوع استفراغ و آتاکسی راه رفتن همراه است.
کاری که پزشک باید برای شما انجام دهد این است که باید تشخیص دهد آیا سرگیجه شما واقعی است یا نیست.. که وجود هر کدام
دلائل زیادی دارد..
اگر سرگیجه شما واقعی نباشد که به diziness مشهور است.. این دلایل از علل آنها میباشد
تنفس زیاد-اضطراب-علل روحی روانی-کم خونی-کم شدن فشار خون بطور وضعیتی- یائسگی- کمبود هورمون تیروئیید
کمبود هورمون پاراتیروئید- قند کم- تمارض
اگر سرگیجه شما واقعی باشد هم دلایل زیادی دارد .. پزشک باشد مشخص کند که آیا علت از گوش شما هست..
یا از قسمتهای بالاتر مغزی--
دلایلی که برای سرگیجه واقعی هست..
1- بیماریهای چشمی: عیوب انکساری- آب سیاه-عدم موازنه عضلات چشم
2-اختلالات دستگاه تعادلی:یک نوع کم خونی- الکلیسم های مزمن- کمبود بک ویتامین بنام پلاگر- مشکلات سیفلیس عصبی...
3-اختلالات گوش: وجود موم-چرک حاد و مزمن- آلرژِی - بیماری حرکت - یک بیماری خوش خیم بنام سرگیجه حمله ای وضعیتی خوش خیم - صدمات....
4-از قسمتهای بالاتر مغزی: صدمات- تشنج ها- بیماری ms- میگرن- سرطانها- عفونتهای مزمن-
5- چند دلیل و بیماری تخصصی دیگر..
نتیجه گیری: شما باید اول از نظر قند .. تیروئید..کم خونی بررسی شوید..اگر اینها طبیعی بود وشما همچنان از سرگیجه شکایت داشتید..بهتر است توسط متخصص معاینه و بررسی تخصصی شوید...

 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:۳۸ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

شرح حال

مهمترین قسمت ارزیابی یک بیمار مبتلا به سرگیجه شرح حال است . شرح حال دقیق ما را بطرف معاینه دقیق تر رهنمون می سازد . بیمارانی که سرگیجه دارند علایم خود را بسیار مبالغه آمیز ذکر می کنند و با توصیفات اضافی غیر ضروری همراه می سازند . مثلاً چند بار فلان دارو را استفاده نمودم و …  و لذا مهارت و ممارست در شرح حال گیری لازم است تا شرح حالی سازمان یافته انجام شود . عده ای از پرسشنامه سرگیجه استفاده می کنند . شرح حال بیمار سرگیجه دار بایستی شامل موارد ذیل باشد :

۱- توصیف سرگیجه 

۲- شدت علایم

۳- موقتی بودن علایم یا مداوم بودن آن

۴- عوامل تشدید و یا تسهیل کننده علایم

۵- علایم همراه مثل کاهش شنوایی

۶- توصیف دقیق حادثه اولیه

۷- داروها و مواد مضری که ممکن است دریافت کرده باشد .

۸- بیماریهای دیگری که دارد .

 ***

۱-      توصیف سرگیجه :

 قدم اول توصیف سرگیجه ای است که  بیمار از آن رنج میبرد. بایستی توصیف بیمار بر اساس موارد خاص دسته بندی شود. این موارد عبارتند از:

” سر گیجه واقعی ، احساس سبکی سر، سیاهی رفتن چشم ، احساس مواج بودن ، احساس سنگینی و یا بی وزن بودن ، حالت عدم توانایی تمرکز ، اختلال عملکرد عضلات بدن و عدم توانایی برای حرکت دادن اندامها و یا اختلال هوشیاری”

اگر بیمار نمیتواند توصیف دقیقی از سرگیجه خود بدهد به حمله اول برگردید ، زیرا بخاطر منحصر بفرد بودن و وحشتناک بودن ، بیشتر و دقیق تر در ذهن بیمار می ماند .

الف- سرگیجه در واقع احساس واقعی حرکت است که می تواند چرخشی یا حرکات عرضی یا عمودی محیط باشد ، یا خود بیمار احساس حرکت داشته باشد . وجود سرگیجه دلیل قاطعی برای ضایعات محیطی سیستم محیطی ( در گوش داخلی ) است ، اگر چه ضایعات مرکزی درتشخیص افتراقی در مقام دوم است .

ب- احساس مواج بودن یا بینائی نوسانی : احساسی است که تمامی اشیاء اطراف حرکت دارند و با هر حرکتی در سر و بدن بیمار ، اشیاء اطراف نیز حرکت میکنند. اینحالت بطور عمده در ضایعات دو طرفه سیستم تعادلی گوش دیده میشود. اگر رفلکس چشمی- تعادلی را نداشته باشیم امکان ندارد چشم بتواند تصاویر را روی جسم زرد ثابت نگه دارد و لذا بیمار در طی راه رفتن و حرکت، توانایی خواندن کلمات را نداشته و حدت بینایی بیمار کاهش میابد(فصل فیزیولوژی). اوسیلوپسی در وضعیت ایستاده و ثابت وجود ندارد .

ج- احساس سبکی سر : در بیشتر موارد بعلت اختلالات قلبی عروقی است . افت فشار خون وابسته به وضعیت بدن ( اورتواستاتیک) یا عدم تحمل ورزشی و حملات وازو- واگال و اختلالات متابولیک مثل کاهش قند خون شکایت فوق را بوجود می آورند.  فردی که بیماری اضطراب دارد بدنبال تنفس سریع و تند دچار احساس سبکی سر میشود . در بیماران کم خون نیز تظاهر فوق مطرح می شود .

د- اختلال دید : یک علت زمینه ای خاص را مطرح نمی کند ،‌اما در نیستاگموسهایی که بسیار ظریف باشند و بیمار از سرگیجه واضح شکایت ندارد، امکان دارد که شکایت عمده تاری دید باشد . بایستی علل دیگر آن که شامل اختلال عملکرد دو طرفه سیستم تعادلی ، اختلالات انکساری بینایی ، ضایعات عصب بینائی مثلاً در ضایعات تخریبی میلین است، نیز مدنظر باشد .

ه- اختلال هماهنگی : علامت بیماری خاصی نیست و بیماریهای متعدد مطرح میشوند. ضایعات مرکزی مثل تومور عصب هشتم ، اختلالات سیستم حسی محیطی و التهاب لابیرنت می توانند باعث بروز این علامت شوند .

و- کاهش هوشیاری : اختلالات ساختمانی و عروقی مرکزی عامل بروز این حالت است که معمولاً بهمراه آن عملکرد حرکتی بیمار نیز از بین می رود .

ز- اختلال تمرکز و بهم ریختگی : عدم توانایی تمرکز و احساس غوطه وری علایم ضایعه سیستم تعادلی محیطی نیستند. مشکلات متابولیک و روانی و گاهی ضایعات مرکزی توانایی ایجاد این علایم را دارند . عوارض داروها و استفاده از مواد سمی و یا استنشاق آنها نیز علایم شبه سرگیجه می دهد .

۲- شدت علایم :

 برای درک شدت علایم بایستی عملکردهایی که بیمار قبل از بروز علایم داشته را بررسی نمود و حداقل سوالات زیر از بیمار پرسیده شود .

الف ) آیا توانایی کار و فعالیت در حین سرگیجه را دارید ؟ ایا می تواند راه بروید، کار کنید یا رانندگی کنید؟ و آیا مجبورید مدت طولانی دراز کشیده ، استراحت کنید ؟ کارهای روزانه شما چیست ؟ و آیا سرگیجه باعث شده که تمامی کارهای خود را تعطیل کنید ؟

اکثراً در بیماریهای محیطی تعادلی، علایم در اولین بروز شدید است و به تدریج از شدت آن کاسته میشود. اگر علایم بشدت اولیه ادامه داشته و هیچگونه فروکشی در عرض چند روز تا چندین ماه نداشته باشد ، ضایعه محیطی مطرح نمی شود ، زیرا حتی اگر ضایعه تخریب کامل یکطرفه سیستم تعادلی محیطی داده باشد جبران مغز علایم را ظرف چند روز تا چند هفته برطرف میکند. استثناء اینحالت در ضایعات تعادلی ناپایدار است که جبران در آنها مقدور نیست .

۳- گذاریی بودن علایم :

الف ) باید از بیمار در مورد اینکه بروز سرگیجه ای چند ثانیه  ، چند دقیقه ، چند ساعت ، چند روز و یا دائم و پایدار بوده است سوال شده و پاسخ واضح درخواست شود. مواظب باشید که به اشتباه نیفتید . بیمار چون حمله سرگیجه برایش وحشتناک است لذا علایم پس از چرخش اولیه را نیز به حمله اصلی ربط دهد در حالیکه حمله اول ممکن است فقط چند ثانیه بوده باشد.

سرگیجه خوش خیم حمله ای وضعیتی حمله چند ثانیه ای ، حملات گذرای عروقی علایم چند دقیقه ای و منییر حملات چند ساعته برای بیمار بوجود میآورند ولی التهاب ویروسی لابیرنت، چند روز بیمار را درگیر می سازد. اختلالات متابولیک، روانی، سموم و عوارض داروها علایم پایدار می دهد که مربوط به سیستم تعادلی نیستند .

ب )  بیمار بایستی حملات رخ داده را بر اساس بروز بصورت هر روزه ، هفتگی، یا ماهیانه و سالیانه ، تقسیم کند(حتی ممکن است فقط یک حمله داشته است).. بعضی بیماریها حملات با تیپ خاصی داشته و جواب به درمان نیز با کاهش تعداد حملات مشخص میشود .

۴ - فاکتورهای تشدید و تسهیل کننده :

 خوردن بعضی غذاها ، حرکت سریع سر ، پهلو به پهلو شدن درتختخواب ، عطسه و سرفه، صدای بلند ، تغییر وضعیت و ورزش عواملی هستند که باعث بروز سرگیجه در بیماریهای خاصی شده و یا باعث تشدید علائم می شوند.

مصرف غذای پر نمک باعث تسهیل حمله حاد منییر می شود . بیماری که بدنبال خوردن غذای خاصی سرگیجه می گیرد، حساسیت غذایی را مطرح می سازد . حرکت سر و پهلو به پهلو شدن در رختخواب از علل تشدید کننده و ایجاد کننده علایم در بیماری سرگیجه خوش خیم حمله ای وضعیتی است، ولی هر گونه حرکتی در سر می تواند در سیستم تعادلی گوش محرک محسوب شود .

سرگیجه ای که با واسطه سرفه و عطسه بوجو میآید احتمال نشت پری لنف و یا اختلالات سیستم عصبی مرکزی ( افزایش فشار داخل مغزی ) را مطرح میکند.  در بیماری منییر و سیفلیس وقتی که چسبندگی در لابیرنت رخ داده باشد ، سیستم تعادلی گوش در برخورد با صدای بلند تحریک شده و سرگیجه رخ می دهد که به اینحالت پدید Tullio  گویند. 

 توجیه اینحالت این است که از طریق کف دریچه بیضوی ،کشیدگی به اوتریکل و ساکول منتقل میشود و تحریک شدیدی حادث میشود .  سرگیجه ای که با فعالیت ورزشی و تغییر وضعیت بدن حادث شود مشکلات قلبی عروقی را مطرح می سازد ( در این حالت معمولا سرگیجه بارز دیده نمیشود )‌.

۵ - علایم همراه :‌

 بیماری که درگیری سیستم تعادلی گوش دارد از تهوع و استفراغ شاکی است . وجود کاهش شنوایی ، وزوز گوش ، احساس پری گوش و ترشح چرکی از گوش ،‌ باز هم به نفع درگیری سیستم تعادلی گوش محیطی است . در منییر سه علامت اول و در عفونت مزمن گوش پیشرفته و عارضه دار ترشح چرکی و سرگیجه وجود دارد .

سرگیجه ای که همراه دوبینی ، اختلال گفتاری ، ضعف و اختلال حس است علامت درگیری سیستم عصبی مرکزی است که حملات گذرای ایسکمی و سکته مغزی و مولتیپل اسکلروزیس مثالهای آن هستند .

 بیماری که علایم اسکوتوم و بینایی تونلی و فلاشهای نورانی به همراه سرگیجه ذکر می کند بایستی ما را به یاد میگرن بیندازد . وجود ناراحتی قفسه سینه و کوتاهی تنفس و تپش قلب دلایلی بر وجود مشکلات قلبی است . اختلال حسی علامت ضایعه مرکزی است اما بی حسی اطراف دهان و سوزن سوزن شدن در انگشتان علایمی از تنفس تند در بیماریهایی مثل اضطراب است .

سقوط  علامت غیر اختصاصی است اما حملات سقوط  علامت ویژه ای است که در بیماریهای نارسایی عروق بازیلار ، تشنج ، حمله های Tumarkin در منییر  و در بیماریهای قلبی یا وازواگال دیده میشود . 

۶- حادثه اولیه  :

 بایستی از بیمارخواست که اولین حمله را بخاطر آورده و توضیح دهد. چون اطلاعاتی که درحاشیه آن بدست می آید، ما را برای تصمیم گیریهای مهمتر هوشیارتر می سازد . بیماری که در طی پرواز یا غواصی یا آسیب غیر نافذ دچار سرگیجه شده با بیماری که بطور خودبخودی و ناگهانی بدون هیچ مقدمه ای سرگیجه پیدا کرده است، تفاوت در علت زمینه ای دارند . در نشت پری لنف، تغییر فشار در گوش باعث بروز سرگیجه میشود. لذا بایستی به بیمار در مورد پرواز و غواصی هشدار داد. آسیب گوش داخلی و یا سیستم عصبی مرکزی در ترومای غیر نافذ مهم است ولی بیماریهای مثل منییر حمله حاد و خودبخودی دارند .

۷- داروها و سموم :

 داروهایی که بیمار خودش می خورد یا در طی بستری استفاده کرده، آنتی بیوتیکهای وریدی و بخصوص آمینوگلیکوزیدها،  بایستی کامل لیست شود. ۱۰ تا ۲۰% بیماران سرگیجه ای شرح حال واضح دارویی دارند . اختلال فشار وضعیتی در مصرف داروهای ضد فشار خون شایع است.  آرامبخش ها و ضد افسردگی ها باعث اختلالات عملکردی سیستم عصبی مرکزی می شوند . بایستی تماس بیمار با جیوه، سرب و سموم ارگانیک و شغلی دقیق بررسی شود، چون آسیب مخچه ای و سیستم عصبی مرکزی بوجود می آورند .

۸- سایر بیماریها :

 تعادل صرفاًُ وابسته به سیستم تعادلی گوش ‌نیست و  درگیریهای چشمی و حسی عصبی   نیز قادرند علایم عدم تعادل برای بیمار ایجاد میکنند .

اختلالات دید : کاهش دید و آسیب شبکیه ای ، جراحی آب مروارید و یا استفاده از عینک جدید ممکن است سرگیجه ایجاد کنند . این علامت در افراد پیر شایعتراست .

اختلالات حسی محیطی : در دیابت و مصرف زیاد الکل ، کمبود ویتامین بی ۱۲ باعث آسیب سیستم حس محیطی عمقی می شوند .

بیماری قلبی : علائم در این بیماران سبکی سر و سرگیجه است. مشکلات دریچه ای و نارسایی و آریتمی های قلبی مسبب این علائم هستند. این گروه بیماران عمدتاَ احساس سرگیجه  دارند .

اختلالات روانی : دراین حالت سرگیجه بصورت بارز نیست و عمدتاً احساس سرگیجه  وجود دارد. این مشکلات شایع بوده و شامل استرس ها ، اضطراب ، افسردگی و … هستند . شرح حال دقیق و بررسی مشکلات روانی قبلی بسیار کمک کننده است . حملات هراس که با احساس سرگیجه، ‌ضعف، اختلال حسی، تعریق شدید، کوتاهی تنفس و تند نفس کشیدن تظاهر می کند، نبایستی با سرگیجه بارز اشتباه شوند

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:۳٦ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

سرگیجه‌ در میان‌ مردم‌ بسیار شایع‌ است. در این‌ حالت‌ شما احساس‌ می ‌کنید اگر چشمان‌ خود را نبندید و آرام‌ دراز نکشید، دنیای‌ اطراف‌ به‌ دور سرتان‌ می ‌چرخد. حتی‌ ممکن‌ است‌ احساس‌ کنید در هوا هستید و حرکت‌ می‌ کنید. هر دو حالت‌ می‌ تواند ناخوشایند و ترسناک‌ باشد.
سرگیجه‌ زمانی‌ بروز می‌ کند که‌ موازنه‌ و تعادل‌ بدن‌ مختل‌ شود. مرکز توازن‌ و حفظ‌ آن‌ در مغز و گوش‌ داخلی‌ است.

سرگیجه‌ زمانی‌ بروز می‌ کند که‌ موازنه‌ و تعادل‌ بدن‌ مختل‌ شود. مرکز توازن‌ و حفظ‌ آن‌ در مغز و گوش‌ داخلی‌ است. در واقع‌ ماری زمانی‌ به‌ سرگیجه‌ مبتلا شد که‌
سرماخوردگی ‌ به‌ گوش هایش‌ سرایت‌ کرد. پزشک برای‌ درمان‌ سرگیجهِ او نسخه‌ ای‌ تجویز کرد و پس از چند روز وی بهبود یافت. (البته‌ علائم‌ سرگیجه‌ همیشه‌ به‌ این‌ سادگی‌ نیستند و به سرعت‌ برطرف‌ نمی ‌شوند.)
برخی‌ از افراد از التهاب‌ مزمن‌ گوش‌ داخلی‌ رنج‌ می ‌برند. برخی‌ هم‌ با بروز مشکلات‌ یا حتی‌ وزش‌ ِ باد به‌ سرشان‌ دچار چنین‌ حالتی‌ می ‌شوند. اگر این‌ حالت‌ تداوم‌ یابد، می ‌تواند حالتی‌ حاد و وخیم‌ به‌ خود بگیرد.
در موارد نادر، سرگیجه‌ می ‌تواند نشانهِ مشکل‌ خاصی‌ در مغز- مثل‌ تومور یا ضربهِ مغزی‌ خفیف‌- باشد. بنابراین‌ هر زمان‌ که‌ به‌ سرگیجه‌ مبتلا شـُدید، به‌ پزشک‌ خود اطلاع‌ دهید.یکی از موارد شایع هنگامی که فرد ناگهان از زمین بلند می‌شود احساس می‌کند چشمش به سیاهی می‌رود و فقط برای چند لحظه‌ای این حالت را دارند. این موارد به دلیل افت فشار خون می‌باشد که گاه هنگام بلند شدن از زمین در بعضی از افراد فشار خون 2 تا 3 درجه کاهش می‌یابد و خون رسانی به مغز برای چند لحظه مختل می‌شود که بیشتر در افراد با فشار خون پایین دیده می‌شود که سرگیجه واقعی تلقی نمی‌شود.
وی افزود: نوع دیگر احساس سبکی و خلاء در سر می‌باشد که می‌تواند به صورت سنگینی در سر هم خود را نشان دهد. این حالت بیشتر به علت مسائل روحی و روانی ایجاد می‌شود مثلاً به علت از دست دادن عزیزان حدود 30 تا 35 درصد موارد سرگیجه را این مورد تشکیل می‌دهد. این نوع سرگیجه هم واقعی نیست. اما نوع دیگر احساس عدم تعادل در راه رفتن است که این هم سرگیجه واقعی نیست.
وی در ادامه گفت: نوع دیگری از سرگیجه از هوش رفتن و یا به اصطلاح غش کردن می‌باشد که این مورد می‌تواند از تظاهرات بیماری صرع باشد که در آن فرد برای چند لحظه هوشیاری خود را از دست می‌دهد. ولی این مورد هم سرگیجه واقعی نیست. گاهی نیز بیمار به علت مسائل قلبی- عروقی و آریتمی‌های قلبی احساس سرگیجه می‌کند که این مورد نیز واقعی نیست.
دکتر قلیچ‌نیا گفت: نوع نسبتاً شایع سرگیجه احساس دوران در سر و یا احساس چرخش خانه و سقف به دور سر می‌باشد که این مورد سرگیجه واقعی می‌باشد.
وی در ادامه گفت: یکی از شایعترین موارد سرگیجه، سرگیجه وضعیتی خوش خیم است که در تاب دادن یا پایین آوردن سر در زمانی کوتاه‌ این احساس به وجود می‌آید که دائمی نیست و گاه همراه با تهوع است که معمولاً بعد از یک دوره حدود یک هفته‌ای و با ورزش به خصوص بهبود می‌یابد.
این متخصص بیماری‌های مغز و اعصاب گفت: در بیماری به نام منیر نیز نوعی سرگیجه وجود دارد که یکی از بدترین انواع سرگیجه است و معمولاً در افراد میانسال وجود دارد و با علائمی چون وزوز گوش و تهوع شدید همراه است که به صورت دوره‌ای عارض می‌شود.
وی در مورد درمان گفت: در مورد سرگیجه‌ای که مسائل روانی علت آن است، مسلماً باید مشکل روانی را حل کرد که بیشتر با درمان‌های روان پزشکی همراه است. در مورد مسائل قلبی هم درمان خاص خود را باید در پیش گرفت. اما سرگیجه‌های واقعی و سرگیجه‌ نوع وضعیتی خوش خیم درمانی بیشتر علامتی است و چون خوش‌خیم است بعد از یک الی‌دو هفته خوب می‌شوند.
وی افزود: می‌توان از آرام‌بخش‌های سرگیجه یا ورزش‌های مخصوص سر نیز استفاده کرد. در مورد بیماری منیر نیز درمان علامتی است و برای تسکین درد از آرام‌بخش¬ها نیز می‌توان استفاده کرد. مهمترین مسئله در مورد سرگیجه وضعیتی خوش خیم اطمینان دادن به مریض است که مشکل او خطرناک نیست و با درمان به مرور زمان خوب خواهد شد.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:۳٥ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

 

فشار و فعالیتشدید

به هنگام تعرق شدید، آب و نمک زیادی از بدن دفع می شود و فشارخون به طرز خطرناکی پایین می آید. اگر در حال فعالیت بدنی یا ورزش، احساس گیجی کردید، بلافاصله فعالیت خود را قطع کنید. سپس بنشینید و سر خود را میان زانوها قرار دهید. بهترین راه جلوگیری از بروز این مشکل، رساندن آب کافی به بدن بخصوص قبل و بعد از فعالیت بدنی شدید است. اگر در هوای گرم یا در سالن های ورزشی گرم ورزش می کنید، خیلی مراقب باشید. برای حفظ نمک بدن خود از غذاهای نمکدار (مثل چوب شور، بیسکویت شور و...) استفاده کنید، مگر این که پزشک استفادهِ نمک را برای شما محدود کرده باشد.

به هنگام تعرق شدید، آب و نمک زیادی از بدن دفع می شود و فشارخون به طرز خطرناکی پایین می آید. اگر در حال فعالیت بدنی یا ورزش، احساس گیجی کردید، بلافاصله فعالیت خود را قطع کنید. سپس بنشینید و سر خود را میان زانوها قرار دهید. بهترین راه جلوگیری از بروز این مشکل، رساندن آب کافی به بدن بخصوص قبل و بعد از فعالیت بدنی شدید است.

احساس سرگیجه و منگی منتهی به ضعف و بیحالی می تواند به خاطر تپش قلب پایین یا بالا باشد. در برخی از افراد، فعالیت های عادی نظیر سرفه ، ادرار و بلع آهستهِ غذا، می تواند به کاهش ضربان قلب منجر شود. نتیجهِ کاهش ضربان قلب، سرگیجه است! از آنجا که برخی عوامل ضعف و بیحالی خطرناک است هر حالتی را به پزشک گزارش دهید.

اضطراب و دلهره

جودی تنها زمانی احساس گیجی می کرد که از خانهِ خود دور بود. ضربان قلب او بالا می رفت و نفس نفس می زد. بیشتر این علائم هنگام حضور در جمع یا تشویش شدید خود را آشکار می کرد. دکتر با دقت او را معاینه کرد و متوجه شد بیماری خاصی ندارد. دکتر در نهایت به این نتیجه رسید که او به شدت نگران است؛ همسرش سرطان خون داشت و در مقابل درمان واکنش خوبی نشان نمی داد. با استفاده از روان درمانی و داروهای ضدافسردگی ، علائم ناراحتی او به تدریج برطرف شد.

حرکات نادرست و اشتباه

آیا زمانی که سریع از جای خود بلند می شوید، سرگیجه می گیرید؟ شما می توانید از بروز چنین مشکلی جلوگیری کنید. علت این امر کاهش موقتی فشارخون است و مسئله ساز نیست. بهتر است پیش از برخاستن، پاهای خود را تکان دهید و آنها را به سمت جلو و عقب خم کنید تا از بروز این مشکل جلوگیری نمایید. اگر صبح ها بلافاصله پس از بیدار شدن از خواب، از جای خود برخیزید، با اُفت شدید فشارخون رو به رو می شوید و همین امر باعث سرگیجهِ شما می شود. برای پرهیز از این حالت، در حدود سی ثانیه بنشینید، سپس از جای خود بلند شوید. برخی از افراد در اثر سفر به سرگیجه مبتلا می شوند. بنابراین اگر هنگام مسافرت با این مشکل برخورد می کنید، یک ساعت قبل از حرکت از قرص های مخصوص استفاده نمایید.

افزایش سن

ضعف بینایی، فرسودگی مفاصل، اعصاب و ماهیچهها و ضعف ناشی از عدم فعالیت و تحرک معمولاً در سنین بالا خود را به خوبی نشان می دهد. این عوامل در موازنهِ بدن ایجاد اختلال می کند و شخص دچار سرگیجه می شود. برای درمان آن می توان از حرکات نرمشی خفیف و منظم استفاده کرد. اگر سرگیجهِ شما مداوم یا شدید است، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید. برای پزشک خود حالات و علائم ناراحتی خود را به طور دقیق شرح دهید. آیا سرتان می چرخد؟ آیا احساس غش و ضعف دارید؟ در این حالت پزشک برای شما آزمایش هایی انجام می دهد و در نهایت شما را به نزد متخصص می فرستد

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:۳٢ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦

به پرشین بلاگ خوش آمدید

بنام خدا

كاربر گرامي

با سلام و احترام

پيوستن شما را به خانواده بزرگ وبلاگنويسان فارسي خوش آمد ميگوييم.
شما ميتوانيد براي آشنايي بيشتر با خدمات سايت به آدرس هاي زير مراجعه كنيد:

http://help.persianblog.ir براي راهنمايي و آموزش
http://news.persianblog.ir اخبار سايت براي اطلاع از
http://fans.persianblog.ir براي همكاري داوطلبانه در وبلاگستان
http://persianblog.ir/ourteam.aspx اسامي و لينك وبلاگ هاي تيم مديران سايت

در صورت بروز هر گونه مشكل در استفاده از خدمات سايت ميتوانيد با پست الكترونيكي :
support[at]persianblog.ir

و در صورت مشاهده تخلف با آدرس الكترونيكي
abuse[at]persianblog.ir
تماس حاصل فرماييد.

همچنين پيشنهاد ميكنيم با عضويت در جامعه مجازي ماي پرديس از خدمات اين سايت ارزشمند استفاده كنيد:
http://mypardis.com


با تشكر

مدير گروه سايتهاي پرشين بلاگ
مهدي بوترابي

http://ariagostar.com

   + پرشین بلاگ - ٥:۳٢ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢٦