از دست رفتن کامل ولی موقت هوشیاری سنکوپ نام دارد. فرد دچار سنکوپ به صورت ‏ناگهانی هوشیاری خود را از دست داده و به زمین می افتد. مدت زمان سنکوپ از چند ‏ثانیه تا چند دقیقه است و بیمار به صورت خود به خود هوشیاری خود را به صورت کامل ‏به دست می آورد. ممکن است قبل از ایجاد سنکوپ فرد دچار احساس سرگیجه، تعریق ‏سرد و یا تهوع و استفراغ کند و یا کاملاً ناگهانی و بدون هیچ احساس قبلی سنکوپ رخ ‏دهد. بعد از به دست آوردن هوشیاری فرد معمولا کاملاً سرحال و بدون علائم است (مگر ‏در صورت ایجاد ضربه و آسیب بر اثر زمین خوردن).‏

علیرغم اینکه سنکوپ برای فرد یک اتفاق عجیب و ترسناک است ولی در واقع حدود ‏یک سوم افراد در طول زندگی خود حداقل یک بار دچار غش می شوند و 6-3 درصد از ‏مراجعات به بیمارستان بعلت سنکوپ می باشد. نکته مهم این است که سنکوپ یک ‏بیماری نیست بلکه یک نشانه است و تشخیص دقیق بیماری منجر به سنکوپ اهمیت ‏دارد. اگرچه در اغلب موارد سنکوپ ناشی از علل غیر قلبی و خوش خیم است با این ‏حال در برخی موارد به علت بیماری قلبی بوده و در این موارد ممکن است آریتمی های ‏بدخیم قلبی زمینه ساز سنکوپ بوده و پیش آگهی کننده احتمال مرگ ناگهانی قلبی باشد. ‏نکته دیگر افتراق مواردی همچون تشنج و یا مسائل روانی از سنکوپ می باشد که با شرح ‏حال دقیق بعمل آمده توسط پزشک به راحتی قابل انجام است...

...سنکوپ قلبی

مبتلایان به این نوع از سنکوپ در معرض عوارض خطرناک و به ویژه مرگ ناگهانی می ‏باشند. سنکوپ قلبی عمدتاً ناشی از آریتمی های قلبی است. گاهاً کندی ضربان قلب ‏‏(برادیکاردی) در موارد شدید منجر به حملات سنکوپ می شود. در این موارد تعبیه پیس ‏میکر کافی بوده و نیاز به درمان دیگری نیست.‏

‏ تاکی کاردی بطنی، علت بدخیم تری برای سنکوپ می باشد. در صورتی که تاکی کاردی ‏های بدخیم قلبی به صورت موقت و گذرا در فرد ایجاد شوند، سنکوپ ایجاد شده و با ‏قطع آریتمی فرد هوشیاری خود را بدست می آورد . با این حال ممکن است این آریتمی ‏ها طول کشیده و با ایجاد ریتم لرزشی بطنی ‏VF‏ به صورت خود به خود غیر قابل ‏برگشت نبوده و در صورت عدم درمان فوری(کاردیوورژن منجر به مرگ می شود. ‏
مهمترین علائمی که احتمال سنکوپ قلبی را مطرح می کنند شامل موارد زیر است:‏
‏1- سابقه بیماری سرخرگی قلبی و یا علائم آن به صورت درد قفسه سینه (آنژین) و یا ‏سابقه حمله های قلبی
‏2- وجود نارسایی قلبی که توسط اکوکاردیوگرافی قابل تشخیص است. ‏
‏3- الکتروگرام قلبی غیر طبیعی که توسط آن می توان به بیماری سرخرگی قلبی، ‏برادیکاردی، هیپرتروفی قلب و سایر بیماریهای آریتمی زا از قبیل سندرم ‏QT‏ طولانی، ‏بروگاداو بطن راست آریتمی زاپی برد. ‏
‏4- سابقه خانوادگی مرگ ناگهانی در اقوام نزدیک‏
‏5- تشخیص آریتمی قلبی در هنگام ثبت هولتر
سنکوپ غیر قلبی

این نوع سنکوپ خوش خیم بوده و معمولاً در افراد جوان و سالم دیده می شود. انواع ‏متفاوتی از بیماری های منجر به سنکوپ غیر قلبی وجود دارند که اغلب خطر عمده ای ‏برای سلامتی فرد محسوب نمی شوند (مگر در صورت آسیب به هنگام زمین خوردن). ‏شایع ترین سنکوپ غیر قلبی که به صورت شایع در افراد جوان دیده می شود، اصطلاحاً ‏سنکوپ وازوواگال نام دارد. در مبتلایان به این نوع سنکوپ ایستادن طولانی، استرس ها ‏و هیجانات روانی و گاهاً محرک هایی از قبیل دیدن خون، ادرار کردن و یا اجابت مزاج ‏به صورت متناقض باعث کاهش ضربان قلب و افت فشار خون و در نتیجه سنکوپ می ‏شود. تشخیص این نوع سنکوپ با تست ‏tilt انجام می شود.‏
‏ در صورتی که تکرار حملات کم باشد معمولاً نیاز به درمان خاصی به غیر از توصیه به ‏پرهیز از عوامل ایجاد کننده نیست. در مواردی که حملات مکرر وجود دارد، ممکن است ‏نیاز به درمان دارویی و استفاده از جورابهای واریس باشد. در موارد نادر که علائم شدید و ‏مقاوم وجود داشته باشد ممکن است بر اساس نظر پزشک نیاز به تعبیه پیس میکر باشد. ‏

یکی از علل شایع سنکوپ در سالمندان ، افراد دیابتی و مبتلایان به فشار خون که تحت ‏درمان دارویی می باشند، افت فشار خون وضعیتی (اصطلاحاً ارتواستاتیک) است. ایستادن ‏ناگهانی از وضعیت نشسته یا خوابیده در این افراد به علت اختلال اعصاب اتونوم و تجمع ‏خون در اندام تحتانی منجر به افت فشار خون و گاهاً سنکوپ می شود. پرهیز از تغییر ‏وضعیت به صورت ناگهانی و یا در صورت لزوم قطع برخی داروها معمولا در رفع این ‏نوع سنکوپ کافی است. ‏

یکی دیگر از علل سنکوپ مخصوصاً در سالمندان سندرم کاروتید حساس می باشد. شبکه ‏عصبی موجود در سرخرگ کاروتید (واقع در زیر زاویه فک) در این بیماران به فشار ‏حساس بوده و ایجاد فشار مختصر در این ناحیه (با چرخاندن سر یا بستن کراوات یا یقه ‏محکم) منجر به تحریک عصبی و افت فشار خون و کاهش ضربان قلب شده و سنکوپ ‏ایجاد می شود. تشخیص این بیماری به راحتی توسط ماساژ کاروتید توسط پزشک و ‏مونیتورینگ هم زمان نوار قلبی و فشارخون انجام می شود. پرهیز از عوامل ایجاد کننده ‏لازم است با این حال در بسیاری از موارد برای پیشگیری از بروز حملات سنکوپ نیاز ‏به تعبیه پیس میکرمی باشد....................

غش کردن هنگامی رخ می‌دهد که شما به طور گذرا هشیاری خود را به خاطر کاهش ناگهانی خون‌رسانی به مغز از دست می‌دهید.

در این موارد ممکن است غش کردن رخ دهد:

• زور زدن هنگام اجابت مزاج.

• دچار شدن به حمله درازمدت سرفه کردن.

• ایستادن در یک نقطه برای مدت طولانی.

• دچار شدن به درد یا ترس شدید.

• خونریزی شدید.

• دچار شدن به کم‌آبی شدید.

• افت ناگهانی فشار خون.

• مصرف برخی از داروها، یا سوءمصرف مواد مخدر یا الکل.

• تنفس سریع.

• کاهش قند خون.

غش کردن نوعی شوک است که در اثر اختلال موقت در خون رسانی، برای چند لحظه عملکرد مغز را متوقف و باعث از دست رفتن هوشیاری می شود. غش ممکن است ناگهانی یا قبل از آن علائم هشداردهنده ای چون سرگیجه، دیدن نقاط نورانی، تهوع، تعریق و رنگ پریدگی داشته باشد.

بیشتر غش ها ممکن است ناشی از کم بودن قند خون، افت ضربان قلب در اثر ترس، اضطراب، خستگی شدید یا از دست دادن شدید آب بدن، خونریزی یا کم خونی باشد. نشستن یا ایستادن برای مدت طولانی آن هم بدون حرکت، بویژه در گرمای شدید نیز موجب می شود که خون در قسمتی از بدن انباشته شده و این به نوبه خود باعث می شود که حجم موثر خون در گردش کم و فشار خون کاهش یابد. در این زمان جریان خون کمتر به مغز رسیده و شخص هوشیاری خود را از دست می دهد و غش می کند.

▪ چه باید کرد؟

از ضربات حاصله در هنگام افتادن و سقوط فرد جلوگیری کنید.

فرد را به پشت بخوابانید و پاهای او را به میزان ۲۰ تا ۳۰ سانتی متر (یک وجب) بالاتر از سطح بدنش قرار دهید. اگر احتمال آسیب نخاعی می دهید پاها را بلند نکنید. برای کمک به افرادی که در جاهای بسته مثل هواپیما دچار شوک می شوند از روش قرار دادن سر بین دو پا به حالت نشسته استفاده کنید.

اگر مصدوم شروع به استفراغ کرد او را به پهلو بخوابانید تا راه تنفسی اش باز بماند.

لباس های تنگ و کمربند او را شل کنید و برای جلوگیری از اتلاف گرمای بدنش از یک پوشش گرم استفاده کنید.

پارچه ای را به آب خنک آغشته و با آن پیشانی و صورت فرد را مرطوب کنید. آب را روی صورت بیمار نپاشید و از مواد بودار و سیلی زدن به صورت مصدوم به منظور به هوش آوردن وی بپرهیزید.

هوای تازه اغلب به بهبودی مصدوم کمک می کند.

تا قبل از بهبودی کامل اجازه نوشیدن به مصدوم ندهید، هنگامی که توانست چیزی بخورد به او یک نوشیدنی خنک بدهید و کمک کنید تا به آرامی بایستد.

در تمام این مراحل به مصدوم آرامش روانی دهید.

 غش یک بیماری نیست، بلکه علامتی از بیماری های مختلف به شمار می آید. در جریان غش بیمار باید به سرعت هوشیاری اش را بازیابد. اگر مصدوم حملات مکرر بی هوشی داشته باشد یا بعد از ۴ تا ۵ دقیقه به هوش نیاید و در حالت نشسته یا خوابیده هوشیاری اش را از دست بدهد یا دلیل غش کردن وی معلوم نباشد، باید در جستجوی مراقبت های پزشکی بود.

هنگامی که جریان خون به مغز کم شود، مغز کنترل خود را روی اعضای بدن از دست می‌دهد، لذا قدرت و هوشیاری‌اش کم شده یا از بین می‌رود و فرد غش می‌کند.

اگر غش کردن با یک مشکل جدی پزشکی همراه نباشد، این عارضه معمولاً بعد از چند ثانیه یا چند دقیقه برطرف شده و فرد دوباره هوشیار می‌شود.

علایم

آشنایی با نشانه‌های غش کردن، بسیار مهم است، زیرا عدم اطلاع از علائم این عارضه می‌تواند سبب به خطر انداختن جان فرد شود.

فردی که در حال غش کردن است، به دلیل رسیدن خون کمتر به پوست، ابتدا دچار رنگ‌پریدگی شده و سپس هوشیاری خود را از دست می‌دهد،  احساس سبک شدن سر بـه طور ناگهانی، ضعف عمومی، تاری دید ناگهانی و احساس صدایی مثل سوت در گوش، تهوع و استفراغ، رنگ پریدگی و تعریق، گزگز دست و پا، نبض ضعیف، تنفس سطحی و افت فشار خون و در نهایت از دست دادن تعادل، سقوط و بیهوش شدن از علایم شایع غش هستند.

علل

شایع‌ترین علت غش، بروز شوک عروقی است. غش می‌تواند در یک فرد کاملاً سالم در اثر یک عکس‌العمل عاطفی نظیر شنیدن خبری ناراحت‌کننده یا حتی خوب، دیدن صحنه‌ای ناخوشایند (شوک هیجانی)، درد شدید، ترس و استرس، خستگی مفرط، ایستادن طولانی، گرما، برخاستن ناگهانی از حالت خوابیده به نشسته یا ایستاده، سوءتغذیه، کم‌خونی، فقدان هوای تازه یا حتی مصرف داروهای غیرمجاز روان‌گردان باشد.

 حملات غش همچنین ممکن است متعاقب یک سری بیماری‌های قلبی ـ عروقی، علل عصبی، افت قند خون و همچنین شل شدن ناگهانی عروق بدن در اثر محرک‌های داخلی یا خارجی نظیر سنکوپ سینوس کاروتید، سنکوپ دفع ادرار، سنکوپ عصبی و قلبی و همچنین کاهش حجم خون به دلیل خون‌ریزی، اسهال و استفراغ شدید نیز دیده شود.

برخورد با بیمار

هرچند این عارضه در اغلب موارد ممکن است دارای اهمیت پزشکی نیست، اما در مواردی می‌تواند نشان از یک بیماری جدی در فرد نیز باشد.

معمولاً در عرض یک دقیقه دراز کشیدن، جریان خون فرد غش کرده به حالت قبلی بازگشته و هوشیاری دوباره باز خواهد گشت،  بایستی بیمار در وضعیت درازکش قرار گرفته و پاها بالاتر از سر قرار گیرد تا جریان خون به سمت مغز برود. در صورتی که امکان دراز کشیدن نباشد، می‌توان سر بیمار را در حالت نشسته وسط دو زانو قرار داد.

می‌توان با پاشیدن کمی آب سرد به صورت بیمار یا وارد کردن محرکی به او باعث انقباض دوباره عروق بدن فرد و برگشت به حالت هوشیاری شد، اما اگر فرد به محرک‌ها پاسخ نداد، ارزیابی علائم حیاتی (نبض و تنفس) و در صورت لزوم، اقدامات اولیه چون احیای قلبی و ریوی تا رساندن بیمار به مراکز درمانی ضروری است.

توصیه

غش کردن و بیهوشی را باید مانند یک فوریت پزشکی تحت درمان قرار داد تا هنگامی که نشانه‌ها برطرف و علت آن مشخص شود.

ممکن است نبض فرد ضعیف و کند باشد، بنابراین به دقت او را بررسی کنید:

1) اگر نفس نمی‌کشد، ممکن است مشکل جدی‌تر از یک حمله غش باشد. بلافاصله به اورژانس زنگ بزنید و احیای قلب و ریه را آغاز کنید.

2) اگر نفس می‌کشد پاهای بیمار را روی صندلی یا هر شیء بلند بگذارید، به طوری که پاها بالاتر از سر قرار گیرند. این وضعیت به نیروی جاذبه این امکان را می‌دهد تا خون را به سمت مغز بکشد. کمربند، یقه یا هر لباس تنگی را شل کنید. اغلب فرد به سرعت هوشیاری خود را باز می‌یابد.

3) سایر علایم و نشانه‌ها را بررسی کنید و ببینید آیا بیمار درد قفسه سینه دارد یا نه؟ آیا مشکل تنفسی واضح در او وجود دارد؟

4) آیا بیمار از خواب‌رفتگی اندام یا ادامه ضعف عضلانی شاکی است؟ این‌ها ممکن است علایم یک بیماری زمینه‌ای باشند، در صورت بروز هر کدام از این علایم و نشانه‌ها به سرعت به اورژانس مراجعه کنید.

5) هنگامی که حمله غش و ضعف تمام شد، رنگ چهره بیمار به حالت طبیعی برمی‌گردد. اغلب اوقات ممکن است تا مدتی پس از غش، فرد همچنان احساس ضعف و بی‌حالی داشته باشد، بنابراین استراحت کردن و صحبت کردن به مدت چند دقیقه کمک کننده است.

6) اگر در اثر غش کردن و زمین خوردن فرد دچار آسیب‌هایی شده، هر نوع کوفتگی، کبودی یا جراحت را مداوا کنید و اگر این صدمات جدی است از اورژانس تقاضای کمک کنید.

کمک‌های اولیه

برای کمک به شخصی که غش کرده یا احساس می‌کند در شرف غش کردن است، چند کار می‌توانید انجام دهید:

- ابتدا او را در وضعیت درازکش قرار دهید. اگر کسی در وضعیت نشسته یا ایستاده از ضعف و سرگیجه شکایت دارد، او را بخوابانید. اگر جایی برای این کار نیست از او بخواهید در وضعیت نشسته، به جلو خم شود و سرش را بین زانوها قرار دهد. این کار به افزایش جریان خون مغز کمک می‌کند. اگر شخصی غش کرده و هنوز در وضعیت نشسته است، فوراً او را به روی زمین بخوابانید.

- اگر حمله غش باعث زمین خوردن فرد شده است، او را به پشت بخوابانید.

افرادی که هوشیاری خود را از دست می‌دهند گاهی استفراغ می‌کنند، از این رو باید به دقت راه هوایی بیمار را بررسی و از باز بودن آن اطمینان حاصل کنید. همین‌طور علایم حیاتی او را بررسی کنید. برای مثال، آیا نفس می‌کشد؟ آیا می‌توانید نبض او را لمس کنید؟

رابطه صرع و اختلال جنسی

صرع از بیماری‌های شایع مغز و اعصاب است که مبتلایان به آن، اغلب به علل ناشناخته، به علایم مختلفی دچار می‌شوند که معروف‌ترینش حملات تشنجی تکرار شونده و غیر قابل‌پیش‌بینی است...

صرع، به‌خصوص در مواردی که با تشنج همراه است، می‌تواند اختلال جنسی ایجاد کند و از سوی دیگر، فعالیت جنسی نیز ممکن است حمله صرع را برانگیزد. این نوشته، ارتباط بین صرع و رابطه زناشویی بررسی می‌شود.


صرع در واقع، اختلال فیزیولوژیک قشر مغز است که در آن تخلیه الکتریکی غیرطبیعی و همزمان دسته‌ای از سلول‌های عصبی به طور موقت و گذرا ایجاد می‌شود. این بیماری در زنان و مردان تقریبا به یک نسبت بروز می‌کند و علایم آن بسته به اینکه کدام قسمت از مغز تحت تاثیر سیگنال‌های غیرطبیعی قرار می‌گیرد به اشکال مختلف حرکتی، حسی و احساسی و حسی-حرکتی بروز می‌کند.

امروزه درباره صرع، راه‌های تشخیص و درمان آن، مشکلات بیماران مصروع در خانه، محیط کار، مدرسه و همچنین بیماری صرع و مسایل و مشکلات خاص آن در زنان و دوران بارداری، شیردهی، یائسگی همچنین کودکی، سالمندی و نظایر آن مطالعه‌ها و بررسی‌های متنوع و گسترده‌ای صورت گرفته و حاصل همه این پژوهش‌ها موجب شده تا امروزه صرع به عنوان یک بیماری قابل‌کنترل شناخته شود و اغلب مبتلایان به آن بتوانند با بهره گیری از اقدامات درمانی موجود زندگی طبیعی خود را داشته باشند.


تاثیر صرع بر فعالیت زناشویی

یکی از جنبه‌های بیماری صرع، تاثیر احتمالی آن بر فعالیت زناشویی بیماران است. آثار صرع و حملات تشنجی بر فعالیت جنسی پیچیده است و می‌توان آن را از 2 منظر (یکی تاثیر فعالیت جنسی بر صرع و دیگری تاثیر بیماری صرع بر سلامت جنسی افراد) بررسی کرد.

اصولا اختلالات جنسی، بیشتر در بیماران مبتلا به صرع‌های کمپلکس، به ویژه از نوع تمپورال (صرع پیچیده از نوع گیجگاهی) دیده می‌شود. این نوع صرع که به آن، صرع سایکوموتور (صرع روانی‌حرکتی) هم اطلاق می‌شود، ابتدا با یک مقدمه(اورا) که ممکن است به صورت توهم بینایی، چشایی یا بویایی باشد، شروع می‌شود و سپس هم هوشیاری و هم فعالیت‌های حرکتی بیمار درگیر می‌شود و پس از اتمام تشنج نیز تا مدتی بیمار حالت گیجی و عدم تعادل دارد.

احساس درد در ناحیه تناسلی و توهمات جنسی که اغلب ناخوشایند هستند به عنوان «اورا» یا پیش درآمد حمله تشنجی در مبتلایان به صرع گزارش شده است.

گاهی برانگیختگی جنسی و حتی احساس ارضا شدن به‌عنوان «اورا» عمدتا در زنان مصروع گزارش شده است که البته همیشه بعد از بلوغ رخ می‌دهد. منشا این‌گونه احساسات تقریبا همیشه لوب گیجگاهی نیمکره راست مغز است. حرکات تکرار شونده غیرارادی جنسی حین یا بلافاصله بعد از حمله تشنجی که بیشتر به صورت حرکات خود ارضایی یا صحبت‌های جنسی است با منشا لوب پیشانی گزارش شده‌اند.


تاثیر فعالیت زناشویی بر صرع

فعالیت زناشویی در بیماری صرع ممکن است آغازگر حملات تشنجی باشد. در افراد مصروع به ویژه تنفس‌های شدید حین روابط زناشویی ممکن است احتمال تشنج را افزایش دهد. بنابراین هم بیماران و هم درمانگران اختلالات جنسی باید به این نکته توجه کنند که هر چند تنفس‌های تند و سطحی به برانگیختگی جنسی و تسریع در رسیدن به اوج لذت جنسی کمک می‌کند اما این اقدام در بیماران مصروع ممکن است خطر بروز حملات صرع را افزایش دهد. همچنین مواردی از حملات تشنجی متعاقب ارگاسم، تماس زناشویی و حتی خودتحریکی در مبتلایان به صرع گزارش شده است.

اما بخش مهمی که در بیماری صرع و اختلالات جنسی باید به آن اشاره کرد تاثیر این بیماری در بروز اختلالات جنسی است. صرع از جمله بیماری‌هایی است که ممکن است به کاهش میل جنسی در زنان و مردان و ناتوانی جنسی در مردان منجر شود. البته مواردی از افزایش میل جنسی هم در مبتلایان به صرع گزارش شده اما در بیشتر موارد اختلال جنسی به صورت کاهش میل جنسی بروز می‌کند و همان‌طور که گفته شد این‌گونه حملات بیشتر در صرع‌های گیجگاهی دیده می‌شود.

علت کاهش میل جنسی در مبتلایان به صرع ممکن است اختلالات هورمونی، روانی یا عوارض دارویی باشد.

کاهش ترشح گنادوتروپین‌ها شامل fsh و lh و متعاقب آن کاهش هورمون جنسی تستوسترون بر اثر اختلال در محور هیپوتالاموس- هیپوفیز و افزایش ترشح پرولاکتین از دیگر عوامل کاهش میل جنسی در بیماران است. همچنین داروهای ضدتشنج به ویژه در مبتلایان به صرع کمپلکس به افزایش «گلوبولین‌های متصل‌شونده به هورمون جنسی تستوسترون» می‌انجامد که این امر باعث کمبود تستوسترون آزاد در خون و در نتیجه کاهش میل جنسی می‌شود. افسردگی نیز از عوارض بیماری صرع است و بروز آن یکی دیگر از علل اختلال در تمایلات و فعالیت‌های جنسی بیماران به شمار می‌رود. بروز این عارضه در مبتلایان به صرع و همچنین داروهای ضد صرع در بروز ناتوانی جنسی در مردان نیز دخیل‌اند. بدیهی است توجه به جنبه جنسی بیماری صرع، درمان و کنترل آن در صورت بروز اختلالات جنسی در بیماران مصروع به ارتقای کیفیت زندگی این گروه از بیماران کمک شایانی می‌کند و ضروری است هم بیماران و هم پزشکان متخصص مغز و اعصاب به آن توجه کنند