رابطه صرع و اختلال جنسی

صرع از بیماری‌های شایع مغز و اعصاب است که مبتلایان به آن، اغلب به علل ناشناخته، به علایم مختلفی دچار می‌شوند که معروف‌ترینش حملات تشنجی تکرار شونده و غیر قابل‌پیش‌بینی است...

صرع، به‌خصوص در مواردی که با تشنج همراه است، می‌تواند اختلال جنسی ایجاد کند و از سوی دیگر، فعالیت جنسی نیز ممکن است حمله صرع را برانگیزد. این نوشته، ارتباط بین صرع و رابطه زناشویی بررسی می‌شود.


صرع در واقع، اختلال فیزیولوژیک قشر مغز است که در آن تخلیه الکتریکی غیرطبیعی و همزمان دسته‌ای از سلول‌های عصبی به طور موقت و گذرا ایجاد می‌شود. این بیماری در زنان و مردان تقریبا به یک نسبت بروز می‌کند و علایم آن بسته به اینکه کدام قسمت از مغز تحت تاثیر سیگنال‌های غیرطبیعی قرار می‌گیرد به اشکال مختلف حرکتی، حسی و احساسی و حسی-حرکتی بروز می‌کند.

امروزه درباره صرع، راه‌های تشخیص و درمان آن، مشکلات بیماران مصروع در خانه، محیط کار، مدرسه و همچنین بیماری صرع و مسایل و مشکلات خاص آن در زنان و دوران بارداری، شیردهی، یائسگی همچنین کودکی، سالمندی و نظایر آن مطالعه‌ها و بررسی‌های متنوع و گسترده‌ای صورت گرفته و حاصل همه این پژوهش‌ها موجب شده تا امروزه صرع به عنوان یک بیماری قابل‌کنترل شناخته شود و اغلب مبتلایان به آن بتوانند با بهره گیری از اقدامات درمانی موجود زندگی طبیعی خود را داشته باشند.


تاثیر صرع بر فعالیت زناشویی

یکی از جنبه‌های بیماری صرع، تاثیر احتمالی آن بر فعالیت زناشویی بیماران است. آثار صرع و حملات تشنجی بر فعالیت جنسی پیچیده است و می‌توان آن را از 2 منظر (یکی تاثیر فعالیت جنسی بر صرع و دیگری تاثیر بیماری صرع بر سلامت جنسی افراد) بررسی کرد.

اصولا اختلالات جنسی، بیشتر در بیماران مبتلا به صرع‌های کمپلکس، به ویژه از نوع تمپورال (صرع پیچیده از نوع گیجگاهی) دیده می‌شود. این نوع صرع که به آن، صرع سایکوموتور (صرع روانی‌حرکتی) هم اطلاق می‌شود، ابتدا با یک مقدمه(اورا) که ممکن است به صورت توهم بینایی، چشایی یا بویایی باشد، شروع می‌شود و سپس هم هوشیاری و هم فعالیت‌های حرکتی بیمار درگیر می‌شود و پس از اتمام تشنج نیز تا مدتی بیمار حالت گیجی و عدم تعادل دارد.

احساس درد در ناحیه تناسلی و توهمات جنسی که اغلب ناخوشایند هستند به عنوان «اورا» یا پیش درآمد حمله تشنجی در مبتلایان به صرع گزارش شده است.

گاهی برانگیختگی جنسی و حتی احساس ارضا شدن به‌عنوان «اورا» عمدتا در زنان مصروع گزارش شده است که البته همیشه بعد از بلوغ رخ می‌دهد. منشا این‌گونه احساسات تقریبا همیشه لوب گیجگاهی نیمکره راست مغز است. حرکات تکرار شونده غیرارادی جنسی حین یا بلافاصله بعد از حمله تشنجی که بیشتر به صورت حرکات خود ارضایی یا صحبت‌های جنسی است با منشا لوب پیشانی گزارش شده‌اند.


تاثیر فعالیت زناشویی بر صرع

فعالیت زناشویی در بیماری صرع ممکن است آغازگر حملات تشنجی باشد. در افراد مصروع به ویژه تنفس‌های شدید حین روابط زناشویی ممکن است احتمال تشنج را افزایش دهد. بنابراین هم بیماران و هم درمانگران اختلالات جنسی باید به این نکته توجه کنند که هر چند تنفس‌های تند و سطحی به برانگیختگی جنسی و تسریع در رسیدن به اوج لذت جنسی کمک می‌کند اما این اقدام در بیماران مصروع ممکن است خطر بروز حملات صرع را افزایش دهد. همچنین مواردی از حملات تشنجی متعاقب ارگاسم، تماس زناشویی و حتی خودتحریکی در مبتلایان به صرع گزارش شده است.

اما بخش مهمی که در بیماری صرع و اختلالات جنسی باید به آن اشاره کرد تاثیر این بیماری در بروز اختلالات جنسی است. صرع از جمله بیماری‌هایی است که ممکن است به کاهش میل جنسی در زنان و مردان و ناتوانی جنسی در مردان منجر شود. البته مواردی از افزایش میل جنسی هم در مبتلایان به صرع گزارش شده اما در بیشتر موارد اختلال جنسی به صورت کاهش میل جنسی بروز می‌کند و همان‌طور که گفته شد این‌گونه حملات بیشتر در صرع‌های گیجگاهی دیده می‌شود.

علت کاهش میل جنسی در مبتلایان به صرع ممکن است اختلالات هورمونی، روانی یا عوارض دارویی باشد.

کاهش ترشح گنادوتروپین‌ها شامل fsh و lh و متعاقب آن کاهش هورمون جنسی تستوسترون بر اثر اختلال در محور هیپوتالاموس- هیپوفیز و افزایش ترشح پرولاکتین از دیگر عوامل کاهش میل جنسی در بیماران است. همچنین داروهای ضدتشنج به ویژه در مبتلایان به صرع کمپلکس به افزایش «گلوبولین‌های متصل‌شونده به هورمون جنسی تستوسترون» می‌انجامد که این امر باعث کمبود تستوسترون آزاد در خون و در نتیجه کاهش میل جنسی می‌شود. افسردگی نیز از عوارض بیماری صرع است و بروز آن یکی دیگر از علل اختلال در تمایلات و فعالیت‌های جنسی بیماران به شمار می‌رود. بروز این عارضه در مبتلایان به صرع و همچنین داروهای ضد صرع در بروز ناتوانی جنسی در مردان نیز دخیل‌اند. بدیهی است توجه به جنبه جنسی بیماری صرع، درمان و کنترل آن در صورت بروز اختلالات جنسی در بیماران مصروع به ارتقای کیفیت زندگی این گروه از بیماران کمک شایانی می‌کند و ضروری است هم بیماران و هم پزشکان متخصص مغز و اعصاب به آن توجه کنند

بیماری‌های حمله ای:
شروع ناگهانی اختلال عملکرد عصبی مشخصه بیماری‌های حمله‌ای می‌باشد. بیماری‌های حمله‌ای شایع‌ترین مشکل عصبی در

کودکان می‌باشد. شیوع یک حمله یا حملات مکرر ۲۰ در ۱۰۰۰ و در مورد تشنجات راجعه ۱۷ در ۱۰۰۰ می‌باشد. بیماری‌های حمله‌ای شامل گروهی از بیماری‌های مختلف با مکانیسم‌ها، علل، پیش آگهی و درمان‌های مختلف می‌باشند. پزشک تقریبا هیچگاه حادثه حمله‌ای را نمی‌بیند و تشخیص براساس گفته‌های اطرافیان بیمار می‌باشد. چون مشاهده حمله جهت تشخیص صحیح کمک‌کننده می‌باشد، می‌توان از والدین درخواست نمود که از حملات فیلم‌برداری نمایند. همیشه دو سئوال مهم را بایستی مطرح نمود: آیا حمله مشابه قبلا هم بروز کرده است؟ و آیا کس دیگری در خانواده علائم مشابه دارد؟ تشخیص افتراقی بیماری‌های حمله‌ای در سنین نوزادی، شیرخوارگی، کودکی و نوجوانی متفاوت می‌باشند.
بیماری‌های حمله ای بجز صرع:
اگرچه صرع مهمترین علت بیماری‌های حمله ای در کودکان می‌باشد اما تعداد زیادی از سایر حالات حمله ای دیگر نیز در کودکان دیده می‌شود و اغلب در این موارد تشخیص اشتباه صرع داده می‌شود.

مهم‌ترین این بیماری‌های حمله ای در کودکان عبارتند از:
سنکوپ:کاهش ناگهانی هوشیاری و تون وضعیتی بدن بعلت نرسیدن انرژی به مغز می‌باشد که این حالت به علت کاهش جریان خون مغزی توسط خون اکسیژن دار است. کاهش جریان خون مغز یا کاهش محتوی اکسیژن خون و یا مجموعه‌ای از هر دو علت می‌تواند منجر به سنکوپ گردد. سنکوپ در کودکان سالم و به خصوص نوجوانان شایع می‌باشد. ۵۰-۳۰ درصد کودکان تا سن نوجوانی حداقل یک حمله سنکوپ دارند. در سنکوپ قبل از کاهش هوشیاری عموما احساس سبکی سر و ضعف دیده می‌شود. کاهش تون عضلات پیشرونده بوده و بیمار به آهستگی روی زمین می‌افتد. صورت بیمار تغییر رنگ داده و پوست سرد می‌شود. گاهی ازبین رفتن تون، ناگهانی بوده وسبب سقوط بیمار به زمین می‌شود. دراین موارد گاهی بیمار، زبان خود را گاز می‌گیرد. تشنج ممکن است همراه سنکوپ دیده شود. ۶۵ درصد تشنجات به صورت اسپاسم‌های تونیک بوده که همراه چرخش چشم‌ها، سفتی گردن، جمع شدن دست‌ها از آرنج و مشت شدن دستها می‌باشد. سایر انواع تشنج عبارتند از: میوکلونیک (۲۳ درصد)، کلونیک (۶ درصد) و تونیک-کلونیک (۶ درصد). این حالات تشنج واقعی نمی‌باشند. بی اختیاری ادرار شایع بوده ونشان دهنده ماهیت صرعی حمله نمی‌باشد. بهبودی کامل طی چند دقیقه حاصل می‌شود. تشخیص سنکوپ اصولا بر اساس شرایط ایجاد کننده حمله شامل محرک‌های هیجانی یا استرس، ایستادن طولانی مدت به خصوص در محیط بسته و یا درد خفیف می‌باشد. در بعضی از بیماران، سنکوپ همیشه با یک محرک خاص مثل حمام ایجاد می‌شود. تعداد زیادی از سنکوپ‌ها شروع ناگهانی داشته و در نیمی از بیماران حرکات کلونیک و در ۱۰ درصد بیماران بی اختیاری ادرار دیده می‌شود. سنکوپ ممکن است در حالت نشسته و حتی درازکش ایجاد شود. تشنج سبب رنگ پریدگی و سردی پوست نمی‌شود. سنکوپ اغلب ماهیت فامیلی دارد.
حملات حبس تنفس: این حالت جزء حوادث حمله ای غیرصرعی می‌باشد و خوش‌خیم بوده ولی برای والدین بسیار ترسناک است. تشخیص آن از تشنجات صرعی مهم می‌باشد چون عدم افتراق آنها سبب می‌شود کودک با داروهای ضدصرع درمان شود. این حالت در ۴ درصد کودکان زیر ۵ سال دیده می‌شود. در ۸۰ درصد بیماران شروع قبل از ۱۸ ماهگی می‌باشد و در تمام بیماران شروع زیر ۳ سالگی می‌باشد. سن شروع معمولا بین ۶ تا ۱۸ ماهگی می‌باشد ولی ممکن است حتی در هفته‌های اول زندگی نیز شروع شود. فرکانس حملات از چند نوبت در روز تا سالیانه متفاوت است. حملات اغلب در شروع چند هفته تا ماه از یکدیگر فاصله داشته اما به تدریج فرکانس حملات بیشتر شده و طی سال دوم عمر به چند حمله در روز می‌رسند.
دو نوع اصلی وجود دارد: سیانوتیک (همراه کبودی پوست) و پالید (همراه رنگ پریگی پوست). حملات سیانوتیک توسط درد، ترس و عصبانیت شروع می‌شوند. کودک معمولا به مدت کمتر از ۱۵ ثانیه بشدت گریه کرده و نفس خود را در بازدم نگه می‌دارد. اینحالت سبب کبودی پوست و نهایتا از بین رفتن هوشیاری و شلی کودک می‌شود. بندرت بدنبال اینحالت سفتی کوتاه مدت بدن قبل از شروع تنقس دیده می‌شود. گاهی وضعیت تونیک بدن همراه حرکات لرزشی اندام‌های فوقانی دیده می‌شود. چشم‌ها به سمت بالا رفته و این حرکات باعث اشتباه تشخیصی با تشنج می‌شود. پس از حملات کوتاه مدت، شیرخوار به سرعت هوشیار شده و طبیعی به نظر می‌رسد ولی پس از حملات طولانی، شیرخوار ابتدا هوشیار شده ولی پس از آن به خواب می‌رود. فرم پالید معمولا به دنبال درد یا وحشت ناگهانی ایجاد می‌شود. معمولا به دنبال افتادن به زمین و ضربه خفیف به سر بروز می‌کند. کودک برای زمان کوتاهی گریه کرده و سپس ساکت شده، هوشیاری خود را از دست داده و رنگ پریده می‌شود. شلی و تعریق از علائم شایع می‌باشند. گاهی حرکات کلونیک اندام‌ها و بی اختیاری دیده می‌شود. طی حمله ممکن است سیانوز هم دیده شود اما نسبت به نوع سیانوتیک شدت آن کمتر است. کودک طی کمتر از یک دقیقه هوشیار شده اما ممکن است پس از حمله چندین ساعت بخواب رود. در ۳۰-۲۰ درصد والدین بیماران سابقه مشابه وجود دارد. حملات سیانوتیک سه برابر حملات پالید می‌باشند. در اکثر کودکان فقط یک نوع حمله دیده می‌شود ولی ۲۰ درصد هر دو نوع حمله را تجربه می‌کنند. تشخیص براساس وجود یک محرک قوی قبل از تمامی حملات می‌باشد وگرنه افتراق اینحالت از تشنج براساس شرح واقعه بسیار مشکل می‌باشد. معمولا هیچ تست آزمایشگاهی جهت تشخیص لازم نیست. EEG (نوار مغز) معمولا ضروری نمی باشد مگرآنکه حرکات تشنجی طولانی بوده و یا توصیف بالینی کامل نبوده و نتوان تشنجات صرعی را کنار گذاشت. حملات معمولا قبل از ۴ سالگی تمام می‌شوند و پس از ۸ سالگی این حالت دیده نمی شود.

بیماری‌های حاد روانی: این بیماری‌ها بسادگی با صرع اشتباه می‌شوند. در اکثر این بیماری‌ها، شباهت سطحی با تشنجات صرعی وجود دارد و حملات اضطراب، حملات حاد ترس، حملات احساس فشار در ناحیه معده یا حنجره، حملات راجعه از احساس عدم واقعی بودن معمولا مشکل تشخیصی ایجاد نمی‌کنند اگرچه گاهی این حملات با صرع اشتباه می‌شوند.
تشنجات کاذب: تشنجات کاذب بنام‌های حملات هیستریک، تشنجات پسیکوژنیک یا تشنجات صرعی کاذب هم نامیده می‌شوند. این حالت یک روش موثر برای جلب توجه می‌باشد. افتراق این حالت از تشنجات صرعی واقعی مشکل می‌باشد. این حالت در نوجوانان شایع می‌باشد اما حتی در کودکان ۴ ساله نیز دیده می‌شود. شیوع آن در دختران سه برابر پسران می‌باشد. این حالت همچنین در کودکانی با اختلال تکامل عصبی دیده می‌شود. تشنجات کاذب به طور شایع در کودکانی دیده می‌شود که دارای حملات صرع واقعی نیز می‌باشند و یکی از دلایل مقاومت ظاهری صرع به داروها می‌باشد.البته این حالت در کودکانی بدون حلات صرعی واقعی نیز دیده می‌شود. تشنجات کاذب می‌تواند هر نوع تشنجی را تقلید نماید. تفاوت آنها از تشنجات واقعی در ماهیت حرکات می‌باشد که بصورت حرکات کلونیک واقعی نبوده بلکه به شکل حرکات نیمه هدف دار و غیرکلیشه ای می‌باشند. تشنجات کاذب معمولادر منزل بروز می‌کند. اکثر کودکان بلافاصله پس از حمله هوشیار بوده و به محرکها پاسخ می‌دهند. ایجاد حملات توسط تلقین در تشخیص کمک‌کننده می‌باشد. شخصیت والدین و یا بیمار و چگونگی توصیف حملات از مشکلات جدی می‌باشد. به علاوه بعضی تشنجات به خصوص لوب فرونتال بسادگی با هیستری و تشنج کاذب اشتباه می‌شوند. یک EEG (نوار مغز) طبیعی ردکننده تشخیص صرع نمی باشد و مانیتورینگ EEG (نوار مغز) و انجام تست‌های تحریکی جهت تائید تشخیص ضروری می‌باشد.
سرگیجه‌های حمله ای خوش خیم: به صورت سرگیجه‌های حمله‌ای در سن ۵-۱ سال که به طور مساوی در مذکرها و مونث‌ها دیده می‌شود. این حملات کوتاه مدت بوده و یک تا چند دقیقه طول می‌کشند. حملات کلیشه‌ای بوده و در موارد تیپیک بسادگی تشخیص داده می‌شوند. حملات به طور ناگهانی و بدون عامل برانگیزنده ایجاد می‌شوند. کودک ناراحت و رنگ پریده بنظر رسیده اما هوشیار بوده و در طی حمله روی زمین دراز کشیده و حرکت نمی‌کند. مدت حملات معمولا کمتر از یک دقیقه می‌باشند. حرکات غیرطبیعی چشم‌ها ممکن است طی حمله دیده شود. تعداد حملات معمولا یک تا چند حمله در ماه می‌باشد. کودکان از سایر لحاظ طبیعی بوده و معاینه آنها سالم می‌باشد. اکثر کودکان تا ۶-۵ سالگی بهبود می‌یابند.
تورتیکولی حمله ای خوش خیم: این حالت وابستگی زیادی با سرگیجه‌های حمله ای دارد. بیماری قبل از یک سالگی و گاهی از هفته‌های اول عمر شروع می‌شود. به صورت چرخش متناوب گردن بدون وضعیت غیرطبیعی دائمی یا اجباری سر می‌باشد. حملات ممکن است با بی قراری، استرس یا استفراغ تسریع شوند. حملات چند ساعت و گاهی دو یا سه روز طول می‌کشد. استفراغ‌های راجعه، ناراحتی ظاهری، کج کردن سر به یک سمت و اغلب حرکات چشم دیده می‌شود.در حملات متوالی، سمت درگیر متغیر می‌باشد. سر را می‌توان به وضعیت طبیعی برگرداند اما کج شدن سر بسرعت برگشت می‌کند.در بعضی از بیماران کج شدن تنه به همان سمت و گاهی سفتی همان سمت بدن دیده می‌شود. اگرچه تابلوی بالینی نگران کننده و حتی مطرح کننده تومورهای حفره خلفی می‌باشد اما این حالت بسرعت ازبین رفته و نهایتا کودک کاملاسالم و بدون آنومالی عصبی خواهد بود.
حملات لرزش shuddering attacks: این حملات ممکن است در سنین ۶-۴ ماهگی و یا حتی پس از ۳ سالگی شروع شوند. حملات با ترس، عصبانیت و خستگی تسریع یا تشدید می‌شوند. حمله معمولا چند ثانیه طول کشیده و بصورت سفتی، بهم نزدیک شدن زانوها و آرنج،جمع شدن سر، آرنج‌ها، تنه و بازوها می‌باشد. سطح هوشیاری تغییر نکرده و حرکات غیرطبیعی دیده نمی شود. این حالت در شیرخواران ممکن است علامت اولیه بروز لرزش اندامها در بعدها باشد اگرچه گاهی بصورت تنها نیز تظاهر می‌کند.
Masturbation: تشخیص این حالت در کودکان کم سن و شیرخواران بسیار مشکل می‌باشد. در دختران سن پایین شایع تر می‌باشد. وقتی کودک خسته یا تنها می‌باشد، رانها را جمع کرده، خود را سفت می‌کند، قرمز شده و عرق می‌کند. حملات ممکن است سبب خستگی شدید و یا خواب در کودک شود. این حملات که اغلب همراه خیرگی می‌باشد با تشنجات صرعی اشتباه می‌شوند. حملات کاملا خوش خیم بوده و احتیاج به درمان ندارند.
وحشت شبانه و کابوس شبانه: وحشت شبانه معمولا در سنین ۱۸ ماهگی تا ۵ سالگی دیده می‌شود و اغلب همراه بیداری نسبی از خواب عمیق ( مراحل ۳ و ۴ خواب ) می‌باشد.این حالت اکثرا طی ساعات اولیه خواب بروز می‌نماید. کودک شروع به گریه کرده و معمولا در بستر می‌نشیند و وحشت زده نگاه می‌کند. اگرچه به ظاهر بیدار می‌باشد ولی اطرافیان را نمی‌شناسد. حمله چند دقیقه طول می‌کشد و کودک دوباره به خواب رفته و بعدا حمله را بیاد نمی آورد.این حالت اغلب برای مدتی هرشب بروز می‌نماید. کابوس شبانه تابلوی بالینی مشابه داشته ولی بروز آن در مرحله دیگری از خواب می‌باشد.
Narcolepsy-Cataplexy: نارکولپسی بصورت حملات غیرقابل اجتناب خواب طی بیداری بوده که اکثرا طی فعالیتهای مونوتون بروز می‌کند. ۸۰ درصد موارد قبل از ۲۰ سالگی شروع می‌شود. بیشترین شیوع بیماری در دهه دوم می‌باشد. شیوع بیماری حدود ۵۶ در ۱۰۰۰۰۰ می‌باشد. نارکولپسی به صورت فاصله زمانی کوتاه (کمتر از ده دقیقه) از شروع خواب تا مرحله عمیق می‌باشد. نارکولپسی به صورت حملات کوتاه مدت خواب بوده که سه تا پنج نوبت در روز بروز می‌کند. خوابیدن‌های مزمن طی خواب، توهم، فلج طی خواب، کاتاپلکسی و خوابیدن منقطع طی شب از علائم بالینی مشخص نارکولپسی می‌باشد. کاتاپلکسی به از بین رفتن ناگهانی تون عضلات گفته می‌شود که با خنده یا هیجان تسریع می‌شود. این حالت سبب سقوط بیمار به زمین شده ولی هوشیاری بیمار طبیعی می‌باشد. ضعف عضلانی چند دقیقه طول می‌کشد. طی حمله، آتونی عضلانی و فقدان رفلکس‌های وتری دیده می‌شود.
افتراق تشنجات صرعی از سایر بیماری‌های حمله ای:
صرع شایع ترین و مهمترین بیماری حمله ای در طب اعصاب کودکان می‌باشدولی سایر بیماری‌های حمله‌ای ممکن است با صرع اشتباه شوند و یا علائم بالینی غیرمعمول داشته باشند. حملات صرعی فقط یک قسمت از بیماری‌های حمله ای را شامل می‌شوند. از بین رفتن گذرا و حاد هوشیاری با یا بدون سایر علائم الزاما بعلت صرع نمی باشد و افتراق صرع از سایر حملات ممکن است بسیار مشکل باشد. Jeavons گزارش داد که ۳۰ درصد بیمارانی که با تشخیص صرع به درمانگاه وی ارجاع شده بودند، حملات دیگری بجز صرع داشته اند. علت اصلی اشتباه تشخیصی این حملات غیرصرعی با صرع آ ن است که این حملات کوتاه مدت می‌باشند و معمولا فقط توسط والدین و یا مراقبین کودک مشاهده می‌شوند و در فواصل حملات اکثر کودکان طبیعی بوده و هیچ علامت غیرطبیعی ندارند. اغلب پزشکان ماهیت حملات را براساس بررسی کودک در فواصل بین حملات تعیین می‌کنند در حالیکه اطلاعات توصیفی کامل از حملات ارزش تشخیصی بیشتری دارند. هیچ اطلاعات یا روش بررسی در فواصل حملات نمی توند جایگزین توصیف کامل حمله شود. بررسی‌های پاراکلینیکی مانند EEG ممکن است گمراه کننده باشد. وجود امواج غیرطبیعی در EEG لزوما نشاندهنده ماهیت صرعی حمله نمی باشد و یک کودک با امواج غیرطبیعی ممکن است حمله سنکوپ داشته باشد و یا برعکس بیماری با تشنجات صرعی ممکن است EEG طبیعی داشته باشد. بجز EEG از بررسی‌های دیگری مانند مانیتورینگ EEG، پرتونگاری از مغز (Brain CT Scan or MRI )، بررسی‌های قلبی شامل اکوکاردیوگرافی و مانیتورینگ قلبی، اندازه گیری پرولاکتین و کراتین کیناز سرمی و… جهت افتراق حملات تشنجی صرعی از سایر حملات غیرصرعی استفاده می‌شود که اغلب پرهزینه بوده و دسترسی به آنها مشکل می‌باشد

بیماری‌های حمله ای:
شروع ناگهانی اختلال عملکرد عصبی مشخصه بیماری‌های حمله‌ای می‌باشد. بیماری‌های حمله‌ای شایع‌ترین مشکل عصبی در

کودکان می‌باشد. شیوع یک حمله یا حملات مکرر ۲۰ در ۱۰۰۰ و در مورد تشنجات راجعه ۱۷ در ۱۰۰۰ می‌باشد. بیماری‌های حمله‌ای شامل گروهی از بیماری‌های مختلف با مکانیسم‌ها، علل، پیش آگهی و درمان‌های مختلف می‌باشند. پزشک تقریبا هیچگاه حادثه حمله‌ای را نمی‌بیند و تشخیص براساس گفته‌های اطرافیان بیمار می‌باشد. چون مشاهده حمله جهت تشخیص صحیح کمک‌کننده می‌باشد، می‌توان از والدین درخواست نمود که از حملات فیلم‌برداری نمایند. همیشه دو سئوال مهم را بایستی مطرح نمود: آیا حمله مشابه قبلا هم بروز کرده است؟ و آیا کس دیگری در خانواده علائم مشابه دارد؟ تشخیص افتراقی بیماری‌های حمله‌ای در سنین نوزادی، شیرخوارگی، کودکی و نوجوانی متفاوت می‌باشند.
بیماری‌های حمله ای بجز صرع:
اگرچه صرع مهمترین علت بیماری‌های حمله ای در کودکان می‌باشد اما تعداد زیادی از سایر حالات حمله ای دیگر نیز در کودکان دیده می‌شود و اغلب در این موارد تشخیص اشتباه صرع داده می‌شود.

مهم‌ترین این بیماری‌های حمله ای در کودکان عبارتند از:
سنکوپ:کاهش ناگهانی هوشیاری و تون وضعیتی بدن بعلت نرسیدن انرژی به مغز می‌باشد که این حالت به علت کاهش جریان خون مغزی توسط خون اکسیژن دار است. کاهش جریان خون مغز یا کاهش محتوی اکسیژن خون و یا مجموعه‌ای از هر دو علت می‌تواند منجر به سنکوپ گردد. سنکوپ در کودکان سالم و به خصوص نوجوانان شایع می‌باشد. ۵۰-۳۰ درصد کودکان تا سن نوجوانی حداقل یک حمله سنکوپ دارند. در سنکوپ قبل از کاهش هوشیاری عموما احساس سبکی سر و ضعف دیده می‌شود. کاهش تون عضلات پیشرونده بوده و بیمار به آهستگی روی زمین می‌افتد. صورت بیمار تغییر رنگ داده و پوست سرد می‌شود. گاهی ازبین رفتن تون، ناگهانی بوده وسبب سقوط بیمار به زمین می‌شود. دراین موارد گاهی بیمار، زبان خود را گاز می‌گیرد. تشنج ممکن است همراه سنکوپ دیده شود. ۶۵ درصد تشنجات به صورت اسپاسم‌های تونیک بوده که همراه چرخش چشم‌ها، سفتی گردن، جمع شدن دست‌ها از آرنج و مشت شدن دستها می‌باشد. سایر انواع تشنج عبارتند از: میوکلونیک (۲۳ درصد)، کلونیک (۶ درصد) و تونیک-کلونیک (۶ درصد). این حالات تشنج واقعی نمی‌باشند. بی اختیاری ادرار شایع بوده ونشان دهنده ماهیت صرعی حمله نمی‌باشد. بهبودی کامل طی چند دقیقه حاصل می‌شود. تشخیص سنکوپ اصولا بر اساس شرایط ایجاد کننده حمله شامل محرک‌های هیجانی یا استرس، ایستادن طولانی مدت به خصوص در محیط بسته و یا درد خفیف می‌باشد. در بعضی از بیماران، سنکوپ همیشه با یک محرک خاص مثل حمام ایجاد می‌شود. تعداد زیادی از سنکوپ‌ها شروع ناگهانی داشته و در نیمی از بیماران حرکات کلونیک و در ۱۰ درصد بیماران بی اختیاری ادرار دیده می‌شود. سنکوپ ممکن است در حالت نشسته و حتی درازکش ایجاد شود. تشنج سبب رنگ پریدگی و سردی پوست نمی‌شود. سنکوپ اغلب ماهیت فامیلی دارد.
حملات حبس تنفس: این حالت جزء حوادث حمله ای غیرصرعی می‌باشد و خوش‌خیم بوده ولی برای والدین بسیار ترسناک است. تشخیص آن از تشنجات صرعی مهم می‌باشد چون عدم افتراق آنها سبب می‌شود کودک با داروهای ضدصرع درمان شود. این حالت در ۴ درصد کودکان زیر ۵ سال دیده می‌شود. در ۸۰ درصد بیماران شروع قبل از ۱۸ ماهگی می‌باشد و در تمام بیماران شروع زیر ۳ سالگی می‌باشد. سن شروع معمولا بین ۶ تا ۱۸ ماهگی می‌باشد ولی ممکن است حتی در هفته‌های اول زندگی نیز شروع شود. فرکانس حملات از چند نوبت در روز تا سالیانه متفاوت است. حملات اغلب در شروع چند هفته تا ماه از یکدیگر فاصله داشته اما به تدریج فرکانس حملات بیشتر شده و طی سال دوم عمر به چند حمله در روز می‌رسند.
دو نوع اصلی وجود دارد: سیانوتیک (همراه کبودی پوست) و پالید (همراه رنگ پریگی پوست). حملات سیانوتیک توسط درد، ترس و عصبانیت شروع می‌شوند. کودک معمولا به مدت کمتر از ۱۵ ثانیه بشدت گریه کرده و نفس خود را در بازدم نگه می‌دارد. اینحالت سبب کبودی پوست و نهایتا از بین رفتن هوشیاری و شلی کودک می‌شود. بندرت بدنبال اینحالت سفتی کوتاه مدت بدن قبل از شروع تنقس دیده می‌شود. گاهی وضعیت تونیک بدن همراه حرکات لرزشی اندام‌های فوقانی دیده می‌شود. چشم‌ها به سمت بالا رفته و این حرکات باعث اشتباه تشخیصی با تشنج می‌شود. پس از حملات کوتاه مدت، شیرخوار به سرعت هوشیار شده و طبیعی به نظر می‌رسد ولی پس از حملات طولانی، شیرخوار ابتدا هوشیار شده ولی پس از آن به خواب می‌رود. فرم پالید معمولا به دنبال درد یا وحشت ناگهانی ایجاد می‌شود. معمولا به دنبال افتادن به زمین و ضربه خفیف به سر بروز می‌کند. کودک برای زمان کوتاهی گریه کرده و سپس ساکت شده، هوشیاری خود را از دست داده و رنگ پریده می‌شود. شلی و تعریق از علائم شایع می‌باشند. گاهی حرکات کلونیک اندام‌ها و بی اختیاری دیده می‌شود. طی حمله ممکن است سیانوز هم دیده شود اما نسبت به نوع سیانوتیک شدت آن کمتر است. کودک طی کمتر از یک دقیقه هوشیار شده اما ممکن است پس از حمله چندین ساعت بخواب رود. در ۳۰-۲۰ درصد والدین بیماران سابقه مشابه وجود دارد. حملات سیانوتیک سه برابر حملات پالید می‌باشند. در اکثر کودکان فقط یک نوع حمله دیده می‌شود ولی ۲۰ درصد هر دو نوع حمله را تجربه می‌کنند. تشخیص براساس وجود یک محرک قوی قبل از تمامی حملات می‌باشد وگرنه افتراق اینحالت از تشنج براساس شرح واقعه بسیار مشکل می‌باشد. معمولا هیچ تست آزمایشگاهی جهت تشخیص لازم نیست. EEG (نوار مغز) معمولا ضروری نمی باشد مگرآنکه حرکات تشنجی طولانی بوده و یا توصیف بالینی کامل نبوده و نتوان تشنجات صرعی را کنار گذاشت. حملات معمولا قبل از ۴ سالگی تمام می‌شوند و پس از ۸ سالگی این حالت دیده نمی شود.

بیماری‌های حاد روانی: این بیماری‌ها بسادگی با صرع اشتباه می‌شوند. در اکثر این بیماری‌ها، شباهت سطحی با تشنجات صرعی وجود دارد و حملات اضطراب، حملات حاد ترس، حملات احساس فشار در ناحیه معده یا حنجره، حملات راجعه از احساس عدم واقعی بودن معمولا مشکل تشخیصی ایجاد نمی‌کنند اگرچه گاهی این حملات با صرع اشتباه می‌شوند.
تشنجات کاذب: تشنجات کاذب بنام‌های حملات هیستریک، تشنجات پسیکوژنیک یا تشنجات صرعی کاذب هم نامیده می‌شوند. این حالت یک روش موثر برای جلب توجه می‌باشد. افتراق این حالت از تشنجات صرعی واقعی مشکل می‌باشد. این حالت در نوجوانان شایع می‌باشد اما حتی در کودکان ۴ ساله نیز دیده می‌شود. شیوع آن در دختران سه برابر پسران می‌باشد. این حالت همچنین در کودکانی با اختلال تکامل عصبی دیده می‌شود. تشنجات کاذب به طور شایع در کودکانی دیده می‌شود که دارای حملات صرع واقعی نیز می‌باشند و یکی از دلایل مقاومت ظاهری صرع به داروها می‌باشد.البته این حالت در کودکانی بدون حلات صرعی واقعی نیز دیده می‌شود. تشنجات کاذب می‌تواند هر نوع تشنجی را تقلید نماید. تفاوت آنها از تشنجات واقعی در ماهیت حرکات می‌باشد که بصورت حرکات کلونیک واقعی نبوده بلکه به شکل حرکات نیمه هدف دار و غیرکلیشه ای می‌باشند. تشنجات کاذب معمولادر منزل بروز می‌کند. اکثر کودکان بلافاصله پس از حمله هوشیار بوده و به محرکها پاسخ می‌دهند. ایجاد حملات توسط تلقین در تشخیص کمک‌کننده می‌باشد. شخصیت والدین و یا بیمار و چگونگی توصیف حملات از مشکلات جدی می‌باشد. به علاوه بعضی تشنجات به خصوص لوب فرونتال بسادگی با هیستری و تشنج کاذب اشتباه می‌شوند. یک EEG (نوار مغز) طبیعی ردکننده تشخیص صرع نمی باشد و مانیتورینگ EEG (نوار مغز) و انجام تست‌های تحریکی جهت تائید تشخیص ضروری می‌باشد.
سرگیجه‌های حمله ای خوش خیم: به صورت سرگیجه‌های حمله‌ای در سن ۵-۱ سال که به طور مساوی در مذکرها و مونث‌ها دیده می‌شود. این حملات کوتاه مدت بوده و یک تا چند دقیقه طول می‌کشند. حملات کلیشه‌ای بوده و در موارد تیپیک بسادگی تشخیص داده می‌شوند. حملات به طور ناگهانی و بدون عامل برانگیزنده ایجاد می‌شوند. کودک ناراحت و رنگ پریده بنظر رسیده اما هوشیار بوده و در طی حمله روی زمین دراز کشیده و حرکت نمی‌کند. مدت حملات معمولا کمتر از یک دقیقه می‌باشند. حرکات غیرطبیعی چشم‌ها ممکن است طی حمله دیده شود. تعداد حملات معمولا یک تا چند حمله در ماه می‌باشد. کودکان از سایر لحاظ طبیعی بوده و معاینه آنها سالم می‌باشد. اکثر کودکان تا ۶-۵ سالگی بهبود می‌یابند.
تورتیکولی حمله ای خوش خیم: این حالت وابستگی زیادی با سرگیجه‌های حمله ای دارد. بیماری قبل از یک سالگی و گاهی از هفته‌های اول عمر شروع می‌شود. به صورت چرخش متناوب گردن بدون وضعیت غیرطبیعی دائمی یا اجباری سر می‌باشد. حملات ممکن است با بی قراری، استرس یا استفراغ تسریع شوند. حملات چند ساعت و گاهی دو یا سه روز طول می‌کشد. استفراغ‌های راجعه، ناراحتی ظاهری، کج کردن سر به یک سمت و اغلب حرکات چشم دیده می‌شود.در حملات متوالی، سمت درگیر متغیر می‌باشد. سر را می‌توان به وضعیت طبیعی برگرداند اما کج شدن سر بسرعت برگشت می‌کند.در بعضی از بیماران کج شدن تنه به همان سمت و گاهی سفتی همان سمت بدن دیده می‌شود. اگرچه تابلوی بالینی نگران کننده و حتی مطرح کننده تومورهای حفره خلفی می‌باشد اما این حالت بسرعت ازبین رفته و نهایتا کودک کاملاسالم و بدون آنومالی عصبی خواهد بود.
حملات لرزش shuddering attacks: این حملات ممکن است در سنین ۶-۴ ماهگی و یا حتی پس از ۳ سالگی شروع شوند. حملات با ترس، عصبانیت و خستگی تسریع یا تشدید می‌شوند. حمله معمولا چند ثانیه طول کشیده و بصورت سفتی، بهم نزدیک شدن زانوها و آرنج،جمع شدن سر، آرنج‌ها، تنه و بازوها می‌باشد. سطح هوشیاری تغییر نکرده و حرکات غیرطبیعی دیده نمی شود. این حالت در شیرخواران ممکن است علامت اولیه بروز لرزش اندامها در بعدها باشد اگرچه گاهی بصورت تنها نیز تظاهر می‌کند.
Masturbation: تشخیص این حالت در کودکان کم سن و شیرخواران بسیار مشکل می‌باشد. در دختران سن پایین شایع تر می‌باشد. وقتی کودک خسته یا تنها می‌باشد، رانها را جمع کرده، خود را سفت می‌کند، قرمز شده و عرق می‌کند. حملات ممکن است سبب خستگی شدید و یا خواب در کودک شود. این حملات که اغلب همراه خیرگی می‌باشد با تشنجات صرعی اشتباه می‌شوند. حملات کاملا خوش خیم بوده و احتیاج به درمان ندارند.
وحشت شبانه و کابوس شبانه: وحشت شبانه معمولا در سنین ۱۸ ماهگی تا ۵ سالگی دیده می‌شود و اغلب همراه بیداری نسبی از خواب عمیق ( مراحل ۳ و ۴ خواب ) می‌باشد.این حالت اکثرا طی ساعات اولیه خواب بروز می‌نماید. کودک شروع به گریه کرده و معمولا در بستر می‌نشیند و وحشت زده نگاه می‌کند. اگرچه به ظاهر بیدار می‌باشد ولی اطرافیان را نمی‌شناسد. حمله چند دقیقه طول می‌کشد و کودک دوباره به خواب رفته و بعدا حمله را بیاد نمی آورد.این حالت اغلب برای مدتی هرشب بروز می‌نماید. کابوس شبانه تابلوی بالینی مشابه داشته ولی بروز آن در مرحله دیگری از خواب می‌باشد.
Narcolepsy-Cataplexy: نارکولپسی بصورت حملات غیرقابل اجتناب خواب طی بیداری بوده که اکثرا طی فعالیتهای مونوتون بروز می‌کند. ۸۰ درصد موارد قبل از ۲۰ سالگی شروع می‌شود. بیشترین شیوع بیماری در دهه دوم می‌باشد. شیوع بیماری حدود ۵۶ در ۱۰۰۰۰۰ می‌باشد. نارکولپسی به صورت فاصله زمانی کوتاه (کمتر از ده دقیقه) از شروع خواب تا مرحله عمیق می‌باشد. نارکولپسی به صورت حملات کوتاه مدت خواب بوده که سه تا پنج نوبت در روز بروز می‌کند. خوابیدن‌های مزمن طی خواب، توهم، فلج طی خواب، کاتاپلکسی و خوابیدن منقطع طی شب از علائم بالینی مشخص نارکولپسی می‌باشد. کاتاپلکسی به از بین رفتن ناگهانی تون عضلات گفته می‌شود که با خنده یا هیجان تسریع می‌شود. این حالت سبب سقوط بیمار به زمین شده ولی هوشیاری بیمار طبیعی می‌باشد. ضعف عضلانی چند دقیقه طول می‌کشد. طی حمله، آتونی عضلانی و فقدان رفلکس‌های وتری دیده می‌شود.
افتراق تشنجات صرعی از سایر بیماری‌های حمله ای:
صرع شایع ترین و مهمترین بیماری حمله ای در طب اعصاب کودکان می‌باشدولی سایر بیماری‌های حمله‌ای ممکن است با صرع اشتباه شوند و یا علائم بالینی غیرمعمول داشته باشند. حملات صرعی فقط یک قسمت از بیماری‌های حمله ای را شامل می‌شوند. از بین رفتن گذرا و حاد هوشیاری با یا بدون سایر علائم الزاما بعلت صرع نمی باشد و افتراق صرع از سایر حملات ممکن است بسیار مشکل باشد. Jeavons گزارش داد که ۳۰ درصد بیمارانی که با تشخیص صرع به درمانگاه وی ارجاع شده بودند، حملات دیگری بجز صرع داشته اند. علت اصلی اشتباه تشخیصی این حملات غیرصرعی با صرع آ ن است که این حملات کوتاه مدت می‌باشند و معمولا فقط توسط والدین و یا مراقبین کودک مشاهده می‌شوند و در فواصل حملات اکثر کودکان طبیعی بوده و هیچ علامت غیرطبیعی ندارند. اغلب پزشکان ماهیت حملات را براساس بررسی کودک در فواصل بین حملات تعیین می‌کنند در حالیکه اطلاعات توصیفی کامل از حملات ارزش تشخیصی بیشتری دارند. هیچ اطلاعات یا روش بررسی در فواصل حملات نمی توند جایگزین توصیف کامل حمله شود. بررسی‌های پاراکلینیکی مانند EEG ممکن است گمراه کننده باشد. وجود امواج غیرطبیعی در EEG لزوما نشاندهنده ماهیت صرعی حمله نمی باشد و یک کودک با امواج غیرطبیعی ممکن است حمله سنکوپ داشته باشد و یا برعکس بیماری با تشنجات صرعی ممکن است EEG طبیعی داشته باشد. بجز EEG از بررسی‌های دیگری مانند مانیتورینگ EEG، پرتونگاری از مغز (Brain CT Scan or MRI )، بررسی‌های قلبی شامل اکوکاردیوگرافی و مانیتورینگ قلبی، اندازه گیری پرولاکتین و کراتین کیناز سرمی و… جهت افتراق حملات تشنجی صرعی از سایر حملات غیرصرعی استفاده می‌شود که اغلب پرهزینه بوده و دسترسی به آنها مشکل می‌باشد

سرگیجه به نوبه خود بیماری نیست، بلکه یک علامت است که ممکن است دلایل و عوامل مختلف داشته باشد. در دیکشنری وبستر سرگیجه اینطور تعریف شده است، "احساسی که فرد تصور می کند دنیای خارج به دور او می چرخد یا فرد در آن محیط می چرخد." این مشکل بدون هیچگونه پیشبینی بر فرد حادث می شود و معمولاً به همراه حالت تهوع و استفراغ می آید. انواع خفیف این مشکل بیشتربه سردردهای ضعیف شبیه است                                        عوامل متداول سرگیجه

سرگیجه پوزیسیونی تشنجی خوش خیم یاBPPV

این بیماری یکی از متداولترین انواع سرگیجه به شمار می رود و علت های مختلفی دارد که خیلی از آنها هنوز چندان شناخته شده نیستند. معمولاً گفته می شود که این بیماری به خاطر ایجاد کریستال های کربنات کلسیم شناور در دهلیز گوش واقع در گوش درونی حادث می شود.

دهلیز گوش وظیفه یکی کردن آنچه ما می شنویم، می بینیم و احساس می کنیم را با سر و حرکات بدن به عهده دارد. به طور خلاصه، حفظ تعادل بدن بر عهده این اندام است.

گوش های ما نقش بسیار مهمی را در این روند ایفا می کنند. گوش درونی قسمتی به نام حزون گوش یا لابیرنت در خود دارد که شامل سه کانال به شکل نیمدایره است. این کانال ها با یک مایع خاص احاطه شده است. عملکرد این کانال ها، انتقال اطلاعات مربوط به حرکات سر به عصب دهلیزی است. عصب این اطلاعات را به قسمت های مختلف مغز که کنترل هماهنگی بدن را بر عهده دارد، می رساند.

افرادی که به این بیماری مبتلا می شوند احساس گیجی می کنند و این گیجی معمولاً همراه با حالت تهوع، عرق کردن و رنگ پریدگی است. این مشکل معمولاً به طور ناگهانی ایجاد شده و در کمتر از 30 ثانیه هم از بین می رود.

این بیماری ممکن است به خاطر ایجاد یک تغییر ناگهانی در  وضعیت بدن مثل غلت خوردن در تختخواب یا رفتن و بیرون آمدن از تختخواب، به وجود آید. در برخی ممکن است این بیماری یکبار ایجاد شده و رفع گردد و برخی دیگر به طور ناگهانی دوباره برگردد.

سندرم منیه

این بیماری یکی دیگر از علل متداول سرگیجه است. علائم آن ضعیف شدن یا از بین رفتن حس شنوایی، صدای زنگ در گوش و سرگیجه های گاه و بیگاه می باشد. علت این بیماری هنوز ناشناخته است. افرادی که به این بیماری مبتلا می شوند در گوشهای خود احساس سنگینی و فشار کرده که به دنبال ضعف یا از بین رفتن شنوایی در یکی از گوشها می آید و کمی بعد فرد دچار سرگیجه می شود. این مشکل گاهاً با حالت تهوع و استفراغ نیز همراه است. از بین رفتن شنوایی به تدریج برمی گردد و سرگیجه نیز کم کم از بین می رود.



علل و عوامل دیگر

سرگیجه می تواند علت های دیگری هم داشته اشد که به تداول دو علت اول که ذکر شد نیست. این عوامل عبارتند از: سکته، تومرهای مغزی، پایین آمدن فشار خون، نامنظم بودن ضربان قلب، تصلب شریان ها و سردردهای میگرنی. خیلی از داروهای تجویزی و غیرتجویزی هم می توانند منجر به ایجاد سرگیجه شوند. در برخی افراد داروها سرماخوردگی و آنفولانزا، مسکن ها، و همچنین داروها فشارخونف دیابت، بیماری تیروئید، افسردگی، و اضطراب نیز ممکن است باعث ایجاد سرگیجه شود.


درمان های غیر جراحی برای BPPV

بهترین و مطمئن ترین درمان برای BPPV عملی ساده و غیر جراحی است که با تغییر دادن محل قرارگیری سر و بدن بیمار در مراحل خاص برای بیرون آوردن کریستا های کلسیم که موجب بیماری شده اند، انجام می گیرد.

این عمل معمولاً تحت نظر متخصص انجام می گیرد اما بهتر است که پزشکان نحوه انجام آن را به بیماران و خانواده آنها آموزش دهند.

برخی پزشکان همچنین داروهای متوقف کننده ترشح دهلیز را برای بیمار تجویز می کنند. به خاطر عوارض جانبی این داروها مثل بیحالی، و برهم خوردن تعادل، معمولاً برای موارد شدید این بیماری تجویز می شوند. افراد میانسال به ویزه حساسیت بیشتری به این داروها دارند.

مشکل دیگری که این داروها ایجاد می کند، کند کردن یا متوقف کردن هماهنگ شدن سیستم عصبی مرکزی با مشکلات سیستم دهلیزی است. گرچه داروهای متوقف کننده ترشح دهلیزی به کاهش علائم بیماری کمک می کند، به ویژه در کوتاه مدت، برای آنها که به نوع شدید این بیماری مبتلا هستند، متاسفانه جراحی بهترین راه حل است.

درمان بیماری منیه

درمان هایی که برای بیماری منیه انجام می گیرد معمولاً به اندازه درمان های بیماری BPPV تاثیرگذار نیستند. حمله های شدید معمولاً با داروهای متوقف کننده درمان می شود. همچنین پایین آوردن مصرف نمک و مصرف داروهای دیورتیک (ادرارآور) که میزان آب بدن را کاهش می دهد، نیز به بیماران توصیه می شود. بیماران مبتلا به سندرم منیه بایداز مصرف مشروبات الکلی، شکلات، قهوه، و سایر غذاهای حاوی نمک و شکر بالا خودداری کنند. برای این بیماری نیز مثل BPPV عمل جراحی آخرین راه درمان است.

نتیجه گیری

سرگیجه یک بیماری نیست بلکه نشانه و علامتی است که می تواند دلایل بسیار داشته باشد و مهمترین این عوامل بیماری سرگیجه پوزیسیونی تشنجی خوش خیم یا BPPV و بیماری منیه است که برای اکثر افراد می توان بدون انجام عمل جراحی آن را معالجه کرد.

چه وقت به کمک پزشکی نیازمندید؟

فردی که مداوم دچار سرگیجه شدید می شود باید حتماً به پزشک مراجعه کند. در اکثر موارد علت مشکل بیماری سرگیجه پوزیسیونی تشنجی خوش خیم یا BPPV یا بیماری منیه است که می توان آن را با مصرف دارو و سایر درمان های غیر جراحی مداوا کرد. اگر سرگیجه با مشکلات زیر همراه باشد، مراجعه به پزشک ضروری است:

سردرد شدید
تار شدن بینایی
از بین رفتن یا ضعیف شدن شنوایی
مشکلات گفتاری
ناتوانی در پاها یا دست ها
غش
مشکل در راه رفتن
بیحسی
درد سینه یا تغییر در ضربان قلب

سرگیجه به نوبه خود بیماری نیست، بلکه یک علامت است که ممکن است دلایل و عوامل مختلف داشته باشد. در دیکشنری وبستر سرگیجه اینطور تعریف شده است، "احساسی که فرد تصور می کند دنیای خارج به دور او می چرخد یا فرد در آن محیط می چرخد." این مشکل بدون هیچگونه پیشبینی بر فرد حادث می شود و معمولاً به همراه حالت تهوع و استفراغ می آید. انواع خفیف این مشکل بیشتربه سردردهای ضعیف شبیه است                                        عوامل متداول سرگیجه

سرگیجه پوزیسیونی تشنجی خوش خیم یاBPPV

این بیماری یکی از متداولترین انواع سرگیجه به شمار می رود و علت های مختلفی دارد که خیلی از آنها هنوز چندان شناخته شده نیستند. معمولاً گفته می شود که این بیماری به خاطر ایجاد کریستال های کربنات کلسیم شناور در دهلیز گوش واقع در گوش درونی حادث می شود.

دهلیز گوش وظیفه یکی کردن آنچه ما می شنویم، می بینیم و احساس می کنیم را با سر و حرکات بدن به عهده دارد. به طور خلاصه، حفظ تعادل بدن بر عهده این اندام است.

گوش های ما نقش بسیار مهمی را در این روند ایفا می کنند. گوش درونی قسمتی به نام حزون گوش یا لابیرنت در خود دارد که شامل سه کانال به شکل نیمدایره است. این کانال ها با یک مایع خاص احاطه شده است. عملکرد این کانال ها، انتقال اطلاعات مربوط به حرکات سر به عصب دهلیزی است. عصب این اطلاعات را به قسمت های مختلف مغز که کنترل هماهنگی بدن را بر عهده دارد، می رساند.

افرادی که به این بیماری مبتلا می شوند احساس گیجی می کنند و این گیجی معمولاً همراه با حالت تهوع، عرق کردن و رنگ پریدگی است. این مشکل معمولاً به طور ناگهانی ایجاد شده و در کمتر از 30 ثانیه هم از بین می رود.

این بیماری ممکن است به خاطر ایجاد یک تغییر ناگهانی در  وضعیت بدن مثل غلت خوردن در تختخواب یا رفتن و بیرون آمدن از تختخواب، به وجود آید. در برخی ممکن است این بیماری یکبار ایجاد شده و رفع گردد و برخی دیگر به طور ناگهانی دوباره برگردد.

سندرم منیه

این بیماری یکی دیگر از علل متداول سرگیجه است. علائم آن ضعیف شدن یا از بین رفتن حس شنوایی، صدای زنگ در گوش و سرگیجه های گاه و بیگاه می باشد. علت این بیماری هنوز ناشناخته است. افرادی که به این بیماری مبتلا می شوند در گوشهای خود احساس سنگینی و فشار کرده که به دنبال ضعف یا از بین رفتن شنوایی در یکی از گوشها می آید و کمی بعد فرد دچار سرگیجه می شود. این مشکل گاهاً با حالت تهوع و استفراغ نیز همراه است. از بین رفتن شنوایی به تدریج برمی گردد و سرگیجه نیز کم کم از بین می رود.



علل و عوامل دیگر

سرگیجه می تواند علت های دیگری هم داشته اشد که به تداول دو علت اول که ذکر شد نیست. این عوامل عبارتند از: سکته، تومرهای مغزی، پایین آمدن فشار خون، نامنظم بودن ضربان قلب، تصلب شریان ها و سردردهای میگرنی. خیلی از داروهای تجویزی و غیرتجویزی هم می توانند منجر به ایجاد سرگیجه شوند. در برخی افراد داروها سرماخوردگی و آنفولانزا، مسکن ها، و همچنین داروها فشارخونف دیابت، بیماری تیروئید، افسردگی، و اضطراب نیز ممکن است باعث ایجاد سرگیجه شود.


درمان های غیر جراحی برای BPPV

بهترین و مطمئن ترین درمان برای BPPV عملی ساده و غیر جراحی است که با تغییر دادن محل قرارگیری سر و بدن بیمار در مراحل خاص برای بیرون آوردن کریستا های کلسیم که موجب بیماری شده اند، انجام می گیرد.

این عمل معمولاً تحت نظر متخصص انجام می گیرد اما بهتر است که پزشکان نحوه انجام آن را به بیماران و خانواده آنها آموزش دهند.

برخی پزشکان همچنین داروهای متوقف کننده ترشح دهلیز را برای بیمار تجویز می کنند. به خاطر عوارض جانبی این داروها مثل بیحالی، و برهم خوردن تعادل، معمولاً برای موارد شدید این بیماری تجویز می شوند. افراد میانسال به ویزه حساسیت بیشتری به این داروها دارند.

مشکل دیگری که این داروها ایجاد می کند، کند کردن یا متوقف کردن هماهنگ شدن سیستم عصبی مرکزی با مشکلات سیستم دهلیزی است. گرچه داروهای متوقف کننده ترشح دهلیزی به کاهش علائم بیماری کمک می کند، به ویژه در کوتاه مدت، برای آنها که به نوع شدید این بیماری مبتلا هستند، متاسفانه جراحی بهترین راه حل است.

درمان بیماری منیه

درمان هایی که برای بیماری منیه انجام می گیرد معمولاً به اندازه درمان های بیماری BPPV تاثیرگذار نیستند. حمله های شدید معمولاً با داروهای متوقف کننده درمان می شود. همچنین پایین آوردن مصرف نمک و مصرف داروهای دیورتیک (ادرارآور) که میزان آب بدن را کاهش می دهد، نیز به بیماران توصیه می شود. بیماران مبتلا به سندرم منیه بایداز مصرف مشروبات الکلی، شکلات، قهوه، و سایر غذاهای حاوی نمک و شکر بالا خودداری کنند. برای این بیماری نیز مثل BPPV عمل جراحی آخرین راه درمان است.

نتیجه گیری

سرگیجه یک بیماری نیست بلکه نشانه و علامتی است که می تواند دلایل بسیار داشته باشد و مهمترین این عوامل بیماری سرگیجه پوزیسیونی تشنجی خوش خیم یا BPPV و بیماری منیه است که برای اکثر افراد می توان بدون انجام عمل جراحی آن را معالجه کرد.

چه وقت به کمک پزشکی نیازمندید؟

فردی که مداوم دچار سرگیجه شدید می شود باید حتماً به پزشک مراجعه کند. در اکثر موارد علت مشکل بیماری سرگیجه پوزیسیونی تشنجی خوش خیم یا BPPV یا بیماری منیه است که می توان آن را با مصرف دارو و سایر درمان های غیر جراحی مداوا کرد. اگر سرگیجه با مشکلات زیر همراه باشد، مراجعه به پزشک ضروری است:

سردرد شدید
تار شدن بینایی
از بین رفتن یا ضعیف شدن شنوایی
مشکلات گفتاری
ناتوانی در پاها یا دست ها
غش
مشکل در راه رفتن
بیحسی
درد سینه یا تغییر در ضربان قلب

سیستم شنوایی  به انسان در راه رفتن و ایستادن و نشستن تعادل می دهد. حال باید بدانیم چگونه از این موهبت الهی مواظبت کنیم.

محافظت از گوش ها:

نباید خود را در معرض صداهای زیاد قرار دهیم. حداکثر صدای مناسب برای گوش 80 دسی بل است. 

برای تمیز کردن گوش ار اجسام تیز و یا چوب کبریت استفاده نکنیم. 

سعی کنید از شستشوی گوش پرهیز نمایید. 

از میل کردن غذاهای یبوست زا، مانند چای و ماست اجتناب کنید.

 نوشیدن چای بیشترین صدمه را به گوش میزند. یکی از دلایل وزوز

 گوش مصرف چای و ماست زیاد است، زیرا خون را غلیظ میکنند.

بهتر است از گوش پاک کن استفاده نشود. 

از مصرف میوه جات و سبزی جات فصل غافل نشوید.( کلا سعی کنید

 هر میوه ای را در فصلش بخورید و با حکمت خداوند ستیز نکنید) 

روزانه 6 لیوان آب میل کنید تا خون رقیق شود و دچار ناراحتی گوش نشوید.( از خوردن آب زیاد پرهیز کنید چون آب زیاد عامل بسیاری از بیماری هاست. فقط هنگامی که تشنه هستید آب بخورید و آب نطلبیده دراین مورد مراد نیست بلکه مرض است 

راههای تمیز کردن گوش و افزایش قدرت شنوایی:روش اول: هنگام رفتن به حمام یک قطره روغن بادام تلخ در هر یک از گوشهای خود بریزید و بعد از یک ساعت آنها را با دستمال تمیز و نرم پاک کنید، زیرا روغن بادام تلخ واکسهای درون گوش نرم کرده و آنها را خارج میکند.

روش دوم: 6 شب در هر یک از گوش های خود 5 قطره روغن زیتون

 اصل و مرغوب بریزید و ده دقیقه روی دست خود بخوابید تا درون گوش نفوذ کند. صبح روز ششم چیزهایی از گوشتان خارج میشود که هرگز فکرش را نمیکردید اینها در گوشتان باشد. کافیست امتحان کنید.

درمان عفونت گوش (کم هزینه و صد در صد موثر):

اگر خدای ناکرده خانمی در زمان بارداری گوشش دچار عفونت شود به هر پزشکی مراجعه کند آنتی بیوتیک شدید و قوی تجویز میکند که با مصرف این داروها حتما بچه از بین میرود و اگر بچه را بخواهد باید قید شنوایی گوشش را بزند. در سراسر دنیا درمان عفونت گوش همین است.

 اما روش طب اسلامی و گیاهی چیست؟

قاشقی را در ظرف عسل بزنید و خارج کنید. هنگامی که نوار نازکی از عسل در حال ریختن در ظرف بود به مقدار دو یا سه قطره در گوش خود بریزید. با استفاده سه یا چهار روز از این روش عفونت گوش بکلی از بین میرود. کافیست امتحان کنید.

درمان درد گوش:

شاید شبها دچار درد گوش شده باشید که واقعا آزار دهنده میباشد. راه حل آسانی را به شما توصیه میکنم که خودم بارها برای دوستانم و اعضای خانواده امتحان کرده ام و اثرش را در کمتر از 5 دقیقه دیده ام.مقداری روغن زیتون را خیلی کم حرارت دهید. مواظب باشید زیاد گرم نشود طوری که گوش را بسوزاند. سپس چند قطره را در گوش بریزید و پس از 5 دقیقه منتظر اثرات دیدنی و جالب آن باشید.

هیچ یک از مطالب این وبلاگ از من نیست و از منابع زیادی که دارم

 استخراج میشود.  با تجویزپزشک ..

۷۵ % از کودکان مبتلا به سندرم داون ، دارای ضایعات شنوایی نیز هستند .این ضایعات عمدتاً بدلیل عفونت های مکرر گوش میانی و انباشتگی سرومن ( واکس گوش ) در مجرای شنوایی می باشد.عفونت های مزمن تکرار شونده در گوش میانی ، باعث ایجاد چسبندگی در گوش میانی شده و حرکت استخوانچه های گوش کاهش یافته و در نتیجه ، افت شنوایی پیشرونده ایجاد خواهد شد.
این کودکان به شدت از محرومیت های حسی رنج می برند و برای رساندن آنها به حداکثر ظرفیت شناختی ، باید از برنامه های خاص پیش گیرنده و آموزشی استفاده نمود. تاخیر در رشد زبانی این کودکان ، باعث تاخیر در رشد گفتار آنهاخواهد شد. بنابراین ، یکی از مهمترین اقدامات در مورد این کودکان، رفع مشکلات شنوایی آنها است تا از این طریق به رشد زبانی آنها کمک نماییم .
از مهمترین مشنلات این کودکان ، مشکلات گفتاری / شنیدری آنها می باشد. آنها اغلب در کنترل سیستم گفتاری ، هماهنگی زبان ، لب ها ، فک و کام دچار مشکل هستند. این موانع گفتاری ، موجب شده تا این کودکان به کمک بیشتری درمورد شنوایی خود نیاز داشته باشند.
بنا بر نظریات دکتر Tomatis ، انسان فقط قادر به تولید اصواتی است که قبلاً آنها را از طریق گوش شنیده باشد.
با استفاده از صوت درمانی ، گوش با شنیدن اصوات مختلف تمرین داده ی شود و ظرفیت شنوایی افزایش می یابد. ضمناً با استفاده از روش های مخصوص ، این کودکان اصوات با فرکانس زیادی ( High tone ) را که بدلیل ضایعه شنواییشان نمی شنیدند ، خواهند شنید.
اصوات صامت( Consonant ) مانند b, p, d, g, t جزو اصوات فرکانس زیاد هستند و به طور حتم برای درک واضح گفتار ، کاملاً ضروری می باشند. قبل از اینکه کودک قادر به تولید این صداها باشد ، باید آنها را بشنود. بنا براین ، صوت درمانی موجب حفظ شنوایی در محدوده کاملی از فرکانس ها شده و منطقه فرکانسی وسیعتری برای ایجاد گفتار در کودک وجود خواهد داشت.
● چگونه از صوت درمانی استفاده کنیم ؟
والدین کودک باید مطمئن باشند که گوش های کودکشان به طور منظم تحت معاینه قرار بگیرد و هرگونه انباشتگی سرومن و یا عفونت ، سریعاً درمان شود . در برخی از موارد ، تکرر این حالات با صوت درمانی کاهش یافته است. حرکات و تمارینی که بواسطه صوت درمانی در گوش ایجاد می شود ، موجب خروج خود بخود مایعات از گوش شده و از انسداد گوش جلوگیری می شود.
در ماهای اول صوت درمانی ، این کودکان باید هر روز و به مدت ۳۰ تا ۶۰ دقیقه به محرکات صوت درمانی گوش دهند و در صورت تمایل کودک ، این زمان میتواند به ساعت های بیشتری نیز برسد.
انجام صوت درمانی در کودکان با سندرم داون ، موجب می گردد تا علاوه بر پیشرفت حس شنوایی ، دیگر زمینه های شناختی آنها مانند توجه به محیط اطراف و اشتیاق به یادگیری نیز بهبود یابد.